(back to -->>menu) 


BIBLIOGRAPHY (source materials regarding American vs. British English)


The bibliographical lists below contain regular updates of the source materials used as background information for compiling the database on the linguistic differences

between British and American English.

1) dictionaries & stylebooks (hard copy): these are secondary sources useful as first reference materials. However, they should always be used with care because,

by definition, printed secondary sources can only be as up-to-date as their publication date.

The best dictionaries and stylebooks are those that have a wide-ranging corpus and are updated and republished on a regular basis.

For example, The Oxford Advanced Learner's Dictionary (OALD) has had regular updates. It was first  published in 1948 and is now in its 8th edition (2010).

In many cases, words whose meanings are culturally determined have been updated in its various editions (e.g. 'billion', 'den', 'duster', 'parkway','sweetcorn', 'township'),

and the OALD also clearly indicates stylistic usage ('formal'/'informal'/'colloquial'/'slang'/'offensive'/'taboo'/'old-fashioned') as well as regional diifferences,

including whether a word is (predominantly) American- or British English.

2) websites are useful as both primary and secondary sources. As secondary sources especially so if they are based on, or even replace, dictionaries or stylebooks that

have had a long tradition in print, but are now also published digitally, allowing for permanent updates. Wikipedia.com, Proz.com/WordFinder are among

the most diligently updated website sources. As primary sources, they are useful for finding and checking the meaning and frequency (number of hits via Google)

of words that are currently used in everyday speech and/or specialist areas.

3) newspapers, magazines, film and TV provide the best source materials for keeping abreast of language developments and the differences between BrE and AmE words

that currently exist, as well as their frequency, or their regional and social characteristics. Among the most useful and entertaining sources are chat shows or current affairs program(me)s

in which people "from across the pond' are interviewed" (e.g. in BBC program(me)s such as Newsnight, Daily Politics, Sunday A.M / The Andrew Marr Show, the Graham Norton Show),

or in which they act as guest presentors or commentators (e.g. the American John McEnroe on the BBC Wimbledon broadcasts, or sprinter Michael Johnson during the Olympics).

4) novels are also primary sources especially useful for providing examples of direct speech in all its varieties. They contain 'the idioms of everyday life',

which, referring to the "American argot", have been aptly described by Scott Turow as "the currency of real Americans" (from: The Burden of Proof, chapter 1).

Novels written by authors with a specific regional background (e.g. East-Coast/New York, New England, Mid-Western, Southern, or West Coast/California), or dealing with specialist

subject matters (genres), such as legal thrillers written by practising lawyers (e.g. John Grisham, Scott Turow, P.D. James), or financial thrillers written by practising traders

on the financial markets (e.g. Stephen Frey), reveal linguistic trends on specific topics and in specific areas, both regionally and thematically.

Older novels written by famous writers such as Charles Dickens (who was also very sensitive to the differences between American and British

English), Henry James, John Steinbeck, or F. Scott Fitzgerald), are also useful as primary sources for tracing early linguistic developments, changing meanings, etc.


American-English / British-English dictionaries & stylebooks

A&C Black (publ.), Dictionary of Banking and Finance, A&C Black Publishers, London, 2005 (ISBN: 10:0713677392) <<<

Algeo, John, British or American English, New York, Cambridge University Press, 2006 <<<

Bailey, Nathan, An Universal Etymological English Dictionary, 1721, 1e editie (€ 133,-), 1773 23e editie (€ 52,-)

Bartlett, John, The Dictionary of Americanisms, 1st ed. 1849,New York: Crescent Books, reprint 1989

Beale, Ned (ed.), Dictionary of Law, A&C Black Publishers, London, 5th ed. 2007 (...)

Benson, Morton, Evelyn Benson, Robert Ilson, The BBI Combinatory Dictionary of English, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing, Company, 3rd ed., 2009,

Blockley, David, New Dictionary of Civil Engineering, Londen, Penguin Books Ltd, 2005

Brewer, E. Cobham, Dictionary of Phrase and Fable, 1st edition 1870, 3rd in 1872, 1880 (€ 50,-), new revised and enlarged edition 1894, 1896 (€ 55), etc.

Bryson, Bill, Made in America, London: Black Swan Books, 1994/1998

Bryson, Bill, Mother Tongue, London: Penguin Books, 1991 (pp. 154-172)

Cambridge Dictionary of American English (incl. CD-ROM), 1999, (ISBN 0 521 77974 X) 

Cassidy, Frederic G. & al. (editors), Dictionary of American Regional English, 5 vols., Cambridge, Massachusetts, Harvard University Press, 1985- 2012

Clark M. et al., Oxford-Duden, Pictorial English, 2nd ed., 1995

Clark, Stewart, Get Your English Right, Lund (Sweden), Studentlitteratur, 2004 / Copenhagen: Gads Forlag, 2nd, 2001 / Trondheim (Norway), Tapir Academic Press, 2005

Collin, P.H., Dictionary of Business, A&C Black Publishers, London, 2006 (ISBN: 10:0713679182 / 13:9780713679182)

Cotter, Colleen, USA Phrasebook, Footcray (Victoria, Australia), Lonely Planet Publications Ltd, 2nd ed., 2001

Dalzell, Tom & Terry Victor (eds.), The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English, 2 vols., Abingdon, Toutledge, 2006

Davidson, Oxford Companion to Food, Boston U.S.A., Haughton Mifflin Company, 2006 (2e druk, ISBN: 0 19 280681 5)

Davies, Christopher, Divided by a Common Language: A Guide to British and American English, (new ed.) 2005

Dickson, Paul, Slang, The Topical Dictionary of Americanisms, New York: Walker & Company, 2006 (ISBN: 0-8027-1531-1)

Dinkel, John, Road and Track: Illustrated Automotive Dictionary, Cambridge (Massachussets, USA), Bentley Publishers, Revised Ed., 2000

Donaldson, B.C., Beyond the Dictionary: A Guide to Correct Word Usage for the English-Speaking Student, 1990 (...)

Drucker, Jamie, What's Up? A  Guide to American College Speak, Slang & Idioms, Lawrenceville (NJ, USA), Peterson's (Thomas Learning, Inc.), 2000

Economist Newspaper Ltd, The Economist Style Guide, London: Profile Books Ltd, 9th edition 2005, 11th edition 2015

Elsevier's Dictionary of Cinema, Sound and Music, Amsterdam: Elsevier Publishing Company, 1956

Elsevier's Dictionary of Pests and Diseases in Useful Plants, Amsterdam: Elsevier Science B.V., 1995

Elsevier's Dictionary of Printing and Allied Industries, F.J.M. Wijnekus & E.F.P.H. Wijnekus, Amsterdam: Elsevier Science Publishers B.V., 1983, Appendix 1

End, A. van den, Onroerend Goed Lexicon, Gateway, Zeist, 1999 (achterin)

Etherington, Mike, The (Very) Best of British: The American's Guide to Speaking British, Bsingstoke (UK), Effingpot Productions, 2000

Ferlin, G., Elsevier's Dictionary of the World's Game and Widlife, 1989

Fowler's Modern English Usage, ed. R.W. Burchfield, Oxford University Press, 3rd ed, 1996 (republ. 2004) (ISBN: 0-19-861021-1)

Garner, Bryan A., Dictionary of Modern Legal Usage, Oxford University Press (3e ed.), 1995

Goodsell, Don, A Dictionary of Automotive Engineering, Oxford: Butterworth-Heinemann Ltd, 1995: ISBN: 07506 27956 <<<<

Grote, David, British English for American Readers, 1st ed., Wesport (CT, USA), Greenwood Press, 1992 <<<

Gubby, Helen, Practical Legal English: Legal Terminology, Boom Juridische Uitgevers, Den Haag, 2006, ISBN: 90-5454-646-8 <<<<

Hargiss, Toni Summers, Rules Britannia: An Insider's Guide to Life in the United Kingdom, New York: St. Martin's Press, 2006

Hargreaves, Orin, Mighty Fine Words & Smashing Expressions, Oxford: Oxford University Press, 2003 <<<

Hempelman, Robert, Engels voor Handel en Economie, Amsterdam: Intertaal, 7e druk, 2004

Hornby, A.S., Oxford Advanced Learner's Dictionary, 1st edition (1st impr 1948, 5th impr. 1954, 12th impr. 1960), 2nd edition (9th impr. 1969, 16th impr. 1972)

               3rd 1974, 4th 1989, 7th 2005, 8th 2010, 9th 2015

Horwill, Modern American Usage, Oxford: Clarendon Press, 2nd ed, repr, 1946 

Huitenga, T, Landbouwwoordenboeken, 3 delen E-N, N-E, Supplement, 1976, 1995, 1996

Janicki, Karol, Standard British and American English, Copenhagen (Denmark), Handshöjskolens Forlag, 2005

Koene, Food Shopper's Guide to Holland, Delft, Eburon, 7th ed. 2007 (...)

Labensky et al., The Prentice Hall Dictionary of Culinary Arts, Pearson, Upper Saddle River (NJ), 2nd ed., 2006 (...)

Linacre, Vivian, The General Rule: A Guide to Customary Weights and Measures, Glastonbury: The Squeeze Press, 2007

Lister, Ron & Van der Deijll, A Handbook of Commercial and Economic Terms, Intertaal, Amsterdam, 2000

MacArthur, Tom, Oxford Guide to World English, Oxford: Oxford University Press, 2002 (pp. 245-258)

Maclean, James & Co., Dictionary of Building, London, Penguin Books Ltd., 4th ed., 1995 <<<

MacNeal Robert & William Cran, Do You Speak American?, New York, Doubleday (Random House Inc.), 2005

Matthews, Brander, Americanisms and Britcisms, Honolulu (Hawaii), University Press of the Pacific, 2004

McCormick, Catherine, Hippocrene Dictionary and Phrasebook: British-American American-British, New York: Hippocrene Books, 2001

McGee, On Food & Cooking, New York: Scribner, 2004 (ISBN: 0 684 80001 2)

Mencken, American Language, 4th ed., New York, Alfred A. Knopf, 1936 (26e herdruk)   

Moss, Norman, What's the Difference, Passport Books, Lincolnwood, Illinois, new ed. 1991, repr. 1994

Nobes, Christopher, Penguin Dictionary of Accounting, 2nd ed., Penguin Books, London, 2006 <<<

OECD, Multilingual Dictionary of Fish and Fish Products, 4th ed., repr. 2000

Perkins, American English / English American, 1997

Pickering, John, A Vocabulary, or Collection of Words and Phrases Which have been Supposed to be Peculiar to the United States of America. Boston, 1816.   [to be reviewed]  

Pyles, Thomas, Words and Ways of American English, London, 1954

Rae, Chris, The Sceptic's Companion, 2008 (ISBN: 978-0-9815790-0-9)

Ray, J., A Collection of English Proverbs, 4th edition, 1768 (€88,-)

Reid, Luc, Talk the Talk:M The Slang of 65 American Subcultures, Cincinnatti (Ohio, USA), Wrter's Digest Books, 2006

Ritter, R.M., Oxford Guide to Style, Oxford: Oxford University Press, 2002 (pp. 237-249) <<<<

Rhodenburg, Günter & Julia Schlüter, One Language, Two Grammars: Differences between British and American English,

                        Cambridge (UK), 2009 (ISBN: 9780521-872195)

Rombauer et al., Joy of Cooking, New York, Simon & Schuster, 2006 (...)

Rubinstein, Marv, 21st Century American English Compendium, 3rd rev. ed., Rockville (Maryland, USA), Schreiber Publishing, 2006

Schur, Norman W., British English A to Zed, 3rd ed., New York, Facts on File Inc., 2007 <<<

Sinclair, Charles, Dictionary of Food, London, A&C Black, 2nd ed., 2005

Smith, Jeremy, The American-British British-American Dictionary, Corvallis (Oregon, USA):,2004

Smithburn, J. Eric, The Illustrated American Tourist Guide to English English, 2nd ed. , Bloomington (Indiana, USA): Author House, 2005   [to be reviewed]  

Spears, Richard A., American Slang Dictionary, McGraw-Hill, New York, 2006   [to be reviewed]  

Spreeuwenberg, Liesbeth, Culinair Woordenboek, Amsterdam, Uitgeverij Atlas, 2004 (...)

Summers et al., Longman Business English Dictionary, Pearson Education Limited, Harlow (England), 3rd ed., 2007 <<<<

Svartvik, Jan & Geoffrey Leech, English: One Tongue, Many Voices, Basingstoke (UK), 2006 (ISBN: 9781403918307)

Swan, Michael, Practical English Usage (pp. 39-44), Oxford: Oxford University Press, 3rd ed., 2009, 2015

Taylor, Jane (ed.), Oxford Photo Dictionary, Oxford: Oxford University Press, 1991, 10e druk 1999 (...)

Trask, R.L., Mind the Gaffe, London: Penguin Books Ltd, 2002 (pp. 27-28)

Vandenbergh, John, Lexicon van het Moderne Amerikaans, 'sGravenland, 1950 (...)

Wagenaar, Hummelinck, Autowoordenboek E-N, N-E, Utrecht: Uitgeverij Presse Papier, 5e druk, 2000

Walmsley, Jane, Brit-Think Ameri-Think: A Transatlantic Survival Guide, Rev. Ed., London: Penguin Books Ltd, 2003   [to be reviewed]  

Zuilen, A.J. van, Zakelijk Amerikaans Engels, Alphen aan den Rijn: Samsom BedrijfsInformatie, 1992 (pp. 256-296)


American-English dictionaries

American English (v.v), 1997 (ISBN 1 85772 131 4)

Cambridge Dictionary of American English (incl. CD-ROM), 1999, (ISBN 0 521 77974 X)

Dictionary of American Regional English, 5 volumes, Cassidy: this work gives extensive infformation of different meanings and shades of meaning

            within the United States, including regional differences and changes in time. See words like "biscuit', 'den'

Dictionary of Americanisms, John Bartlett (1848. 1989)

Webster's Improved Dictioionary of the English Language, 2 delen, published in 1845, London/Glasgow, MacKenzie, € 55,-

Webster's Third New International Dictionary, 3 delen, 1987 (ISBN: 0 85229 503 0)

Webster's Unabridged Dictionary, 1997/1999, 2e ed. (ISBN: 0 679 45854 9   /   0 679 45853 0)

(Zie ook: Pickering's Vocabulary of the United States, Elwyn's Americanisms, Schele de Vere's Americanisms: the Englsih of the New World, Craigie


Canadian / Australian / New Zealand/ South African dictionaries

Aussie English, Aussie Etiket, John O'Grady, (1965) 1973 (ISBN 9 317819 000178)

Aussie Word Book: Kangaroo's Comments and Wallabie Words, Helen Jonsen, 1988 (ISBN 0-87052-580-8)

Australian Concise Dictionary , Oxford, 2000 (ISBN 0 19 550617 0)

Australia's National Dictionary, MacQuarie, 3e, 2001, herdruk 2005 (ISBN: 1 87 6429 32 1)

Australian Dictionary, MacQuarie, 2005 (ISBN: 1 876429 52 6)

Australian Language & Culture, Lonely Planet, 2007 (ISBN: 978 1 74059 099 0)

Australian Slang, Penguin Books, 2008 (ISBN: 978 0 14 300911 5)

Cambridge Guide to Australian English Usage, Pam Peters, 2007 (ISBN: 978-0-52187-821-0)

Culture Wise Australia, Hampshire & Kidd, 2007 (ISBN: 10: 1-905303-22-X)

Dictionary of Australian Slang, Sidney J. Baker, (1959) 1982 (ISBN: 0 85902 392 3)

Canadian Oxford Dictionary, 1998 (ISBN 0 19 541120 X)

Canadian Dictionary, Gage, 1983 (ISBN 0 7715 9122 5, paperback)

Canadian Dictionary, ITP Nelson, 1998 (0 17 606591 1)

New Zealand Oxford Dictionary, 2005 (ISBN: 0 19 558451 1)



http://freespace.virgin.net/john.cletheroe/usa_can/lang/  <<<

www.hp-lexicon.org/help/strictly_british1.html  (Harry Potter)



http://home.ncia.com/~slarsson/USUK.html (algemeen)



www.uta.fi/FAST/US1/REF/US1refs.html  <<<

www.scit.wlv.ac.uk/~jphb/american.html  <<<


www.railway-technical.com/us-uk.html  (treinterminologie)

www.ling.ed.ac.uk/~aaron/amlish.html  (algemeen)






tijdschriften, kranten, TV, film

bibliografische info t.b.v. website


Time magazine (USA)

The New Yorker (USA)

Maclean's Magazine (Canada)

Financial Times (United Kingdom)

Fortune (USA)

Pocket Guides to Colleges [AmE]

annual reports
Emily Post's Etiquette, 17e editie, 2004, (AmE)
Pascoe, Charles, London of To-Day (1886, 1896, 1903) [levée, store, elementary education, historisch gebruik BrE]
Ward, Lock & Co, Guide to London (many editions: underground, tube, etc. historical background BrE]


Wild Things [AmE / school idiom]

Dangerous Minds [AmE / school idiom]

BBC Bargain Hunt [BrE / furniture, etc.]

BBC Match of the Day (BrE / sports]


Wolfe, Tom
             - I am Charlotte Simmons [AmE / college idiom] / Ik ben Charlotte Simmons
             - The Bonfire of the Vanities / Het Vreugdevuur der IJdelheden

             -  (A Man in Full) / In Alles een Man

McCourt, Frank:
             - Teacher Man [AmE / college idiom/ education] / Messter

             - (Angela's Ashes) / De As van Mijn Moeder

Baldacci, David [Virginia, south-eastern USA]:
             - Stone Cold
             - The Collectors
             - The Camel Club
             - True Blue / In het Geheim
             - First Family / Familieverraad
             - Saving Faith / Onder Druk
             - Hell's Corner (2010)
             - Deliver Us from Evil / Verlos Ons van het Kwaad
             - The Sixth Man / De Zesde Man

             - Zero Day [31/1/13]
             - The Innocent (2012) / Onschuldig
             - The Forgotten (2012)
             - The Hit (2013)

             - King & Maxwell / King & Maxwell

Ellroy, James:
             - L.A. Confidential / (...)
             - (American Tabloid)

             - (American Blood)

           - (The Black Dahlia) / De Zwarte Dahlia

Steinbeck, John:
             - The Grapes of Wrath / Druiven der Gramschap (1939),
             - East of Eden / Ten Oosten van Eden

             - Cannery Row
             - The Pearl De Parel
             - The Red Pony De Roode Pony
             - To a God Unknown / Aan een Onbekende God

             - The Winter of Our Discontent / Wintertij van Tegenzin (vergelijking BrE/AmE/Ned. edities)
             - Sweet Thursday [UK edition, Pan Books],
             - In Dubious Battle
             - Travels with Charley (1962)

             -  ....... / De Korte Regering van Pepijn

              - Tortilla Flat / Tortilla Flat

Johnson, LouAnne: "
             - My Posse Don't Do Homework (1992), verfilmd als Dangerous Minds /  v vertaald als Het Boek van Dangerous Minds" [AmE / school / education / etc]

Scott Fitzgerald, F.,
             - The Great Gatsby, 1925 [AmE, 1953 edition, Charles Scribner, New York] / De Grote Gatsby (hervertaald door Susan Janssen)

Franzen, Jonathan:
             - Freedom / Vrijheid
             - The Corrections /  De Correcties

James, Henry:

             - Washington Square, etc.

Mailer, Norman:
             - Tough Guys Don't Dance

            - The Naked and the Dead / Helden Zonder Glorie

            - The Castle in the Forest / .....
Brown, Dan [New England]:
             - The Da Vinci Code - De Da Vinci Code
             - The Lost Symbol / Het Verloren Symbool

             - Deception Point / De Delta Deceptie

             -  Digital Fortress / Juvenalis Dilemma

             - Angels and Demonms / Bernini Mysterie

Edmunds, Rosemary

             - War and Peace (BrE translation of Leo Tolstoy's novel, Penguin edition)

Dickens, Charles [BrE, ook populair in de VS]
             - Bleak House
             - A Tale of Two Cities
             - Barnaby Rudge (1841)
             - Hard Times
             - Martin Chuzzlewit (1843-44)
             - Dombey and Son (1848)

             - Our Mutual Friend (1864-1865)
             - Little Dorrit (juli 2013)
             - The Old Curiosity Shop (aug. 2013)
             - American Notes (1842)

legal thrillers by reputable lawyer-authors:

Grisham, John: [southern US, Mississippi]
             - The Broker / De Deal (2005)
             - The Last Juror / Het Laatste Jurylid (2004)
             - A Painted House / (De Erfpachters)
             - The Firm / Advocaat van de Duivel (1991)

             - The Chamber / Het Vonnis (1994)
             - The Client / De Client
             - The Pelican Brief / Achter Gesloten Deuren (1992)
             - A Time to Kill / De Jury
             - The Summons / (Het Dossier) (2002)
             - The Appeal / De Aanklacht (2008)
             - The Rainmaker / De Rainmaker
             - Runaway Jury / In het Geding (1996)
             - The Associate / De Getuige (2009)
             - Street Lawyer / De Straatvechter (1998)
             - King of Torts / De Claim
             - The Partner / De Partner (1997)
             - The Testament / Het Testament
             - The Brethren / De Broedershap
             - The Confession/ De Bekentenis
             - The Litigators / (Het Proces) (2011)
             - The Racketeer / De Afperser
             - Sycamore Row / De Erfgenaam (2013)
             - Gray Mountain / Dilemma 

Turow, Scott [Chicago, mid-western USA / AmE / law / etc.:
             - Presumed Innocent / De Aanklager (1987)
             - Reversible Errors / Cassatie (2002)
             - Limitations / De Grenzen van de Wet (2006)

             - Pleading Guilty / De Beschuldiging (1993)
             - Personal Injuries / Smartengeld
             - The Burden of Proof / Het Bewijs
             - The Laws of our Fathers / De Wet van de Macht (1996)
             - Identical / Identiek (2013)
             - Ordinary Heroes (2005) / Doodgewone Helden

Taylor Rosenberg, Nancy: (south-)western USA, Texas, New Mexico, California]
             - First Offense / (...)
             - Trial by Fire / (...) (1996)
             - Buried Evidence /   Mijn Wraak zal Zoet Zijn

             - .(Interest of Justice) - Recht van Vergelding

             - (California Angel) - Engel

Cornwell, Patricia
             - Unnatural Exposure / Onnatuurlijke Dood (1997)
             - Frank Potter's Field (1995)
             - Point of Origin / De Brandhaard (1998)
             - Cruel and Unusual / (...) (1993)

             - Southern Cross / Zuiderkruis
             - Cause of Death / (...)

Friedman, Philip:
             - Inadmissible Evidence / (...)

Campbell, Gordon:

             - Missing Witness / (...)

Greene, Tim:

             - The Letter of the Law / De Letter van de Wet
           -  Fourth Parameter / ....

Scottoline. Lisa: [Philadelphia]

             - Moment of Truth / Niets dan De Waarheid

             - Final Appeal / Laatste Kans

             - Daddy's Girl / (...)

             - Dead Ringer - Als Twee Druppels Water
            - Think Twice - (...)
Martini, Steve (legal thriller / US West Coast)
            - The List / Het Contract

            - Double Tap / (.........)

           - The Arraignment / De Afspraak

           - Compelling Evidence / Onweerlegbaar Bewijs

           - The Attorney / De Advocaat

           - The Jury / De Gezworenen

           - The Simeon Chamber / ( ..........)

           - (Critical Mass) / Explosief

           - (The Judge) / De Rechter

           - (Undue Influence) / Valse Getuigenis

Leonard, Elmore

- The Switch / (geen Ned. vertaling), 1978
- (Stick) / (Ned.) Stick, 1983

- (La Brava) - La Brava, 1983
- Glitz / (geen Ned. vertaling), 1985
- Bandits /Tuig, 1987
- (Freaky Deaky) - Dynamiet, 1988
- Touch / (geen Ned. vertaling), 1987
- Out of Sight / (Bankroof), 1996
- Be Cool / Cool, 1999
- (Cat Chaser) / Motel, 1982
- Tishomingo Blues / (Tishomingo Blues), 2002
- Pronto / (Pronto), 1993
- Mr. Paradise / (geen Ned. vertaling), 2004
- Get Shorty /(Geldschieter), 1990
- Kill Shot / (Killers), 1989
- (Maximum Bob) - (Doodstraf), 1991
- Jacky Brown (Rum Punch) - (Lokaas), 1992
- (Riding the Rap) -(Losgeld), 1995
- Cuba Libre - (Cuba Libre), 1998
- (Pagan Babies) - (Onder Heidenen), 2000
- (A Coyote in the House) - (Coyote over de Vloer), 2004
- (The Hot Kid) - Hot Kid, 2005
- (Up in Honey's Room) - (Big Deal), 2007-  (52 Pick-Up) - (Mitchell), 1974

Crichton, Michael

           - The Andromeda Strain / De Andromeda Crisis
           - Rising Sun / De Nippon Connectie

           - Airframe /  ........

           - (The 13th Warrior) - De Mistmonsters

James, P.D

             - A Certain Justice,
             - The Private Patient (2008) / De Patiënt
             - Original Sin / Erfzonde

           - The Lighthouse / ........

Frances Fyfield (a.k.a. Frances Hegarty)
             - Without Consent / ..... (1996)
             - A Question of Guilt / Schuldvraag (1988)
             - The Trial by Fire / (Vuurdood) (1990)
             - Shadows on the Mirror / Schaduwen op de Spiegel (1989)
             - Deep Sleep / Diepe Slaap) (1991)
             - Shadow Play / Donker als de Hel (1993)
             - Perfectly Pure and Good / Volmaakte Onschuld (1994)
             - Blind Date / Blind Date (1998)
             - Staring at the Light / Broedermoord (1999)
             - (Undercurrents) / Onderstroom (2000)
             - (Safer than Houses) / Schuilkamer (2005)
             - Seeking Sanctuary / Toevluchtsoord (2003),
             - Blood from Stone / (De Mond Gesnoerd) (2008)
             - The Art of Drowing / ....... (2006)
             - Looking Down - Met Ogen Verslinden (2004)
             - (A Clear Conscience) -  (.....)
             - (Half Light) - (Schemerlicht) (Frances Hegarty)
             - (Let's Dance) - (...) (Frances Hegarty)
             - (The Playroom) - (...) (Frances Hegarty)

financial thrillers:

Frey, Stephen
             - The Inner Sanctum (1997)
             - The Insider (1999)
             - The Day Trader (2002)

             - The Vulture Fund ...



Dutch-English / English-Dutch (school-/pocket)dictionaries (general)

Ned-Eng / Eng-Ned (school-/zak)woordenboeken (algemeen)

* Baldwin-Janson, The New Pocket Dictionary of the Dutch and English Languages, in two Parts, 1794, 1e editie, uitgegeven te Londen (€ 28,-)

                                  A New Dictionary of the Dutch and English Languages, 1819 (€ 75,-), 1831 (€ 16,75)

* Berkhouts, Practical Dictionary, 1896

* Bomhoff, A New Dictionary of the English and Dutch Language, J.F. Thieme, 1840 (EN-NE), 1832 1 los deel (EN)

* Bossaert's Engelsch Woordenboek, Antwerpen, 1945 (NE)

* Broers, Engelsch Schoolwoordenboek, 1933 (1e druk, EN-NE 2x), 1952 (3e druk EN-NE)

* Brepols, Engelsch Woordenboek, Eng-Ned / Ned./Eng, eerste Vlaamse uitgave, Turnhout, ca. 1930

* Bruggencate, K. ten, Engelsch Woordenboek,1894/5 (1e, dubbel), 1898 (2e, dubbel), 1900/1901 (3e), 1903 (3e), 1907 (4e), 1910 (5e),

                       1913 (6e, EUR 16,75), 1918 (8e E-N), 1920 (9e), 1929/30 (11e), 1933 (12e, alleen N-E.)

* Calepinus, Ambrosius & J. Passeratius, Dictionarii Novem Linguarum, uitgever Abraham Commelin, Leiden, 1654 ( 196,- juni 2015)

                      (702+628 pp., Latijn, Grieks, Hebreeuws, Frans, Italiaaans, Duits, Spaans, Engels, Nederlands)

                      (editio mitidissima & accuratissima), bewerkt (castigatum et contractum) door Cornelius Schrevelius,

                     met voorwoord van L. Barlaeus, Professor in de Griekse taal te Leiden

* Calish, Woordenboek van Vier Talen, 1848 (1e druk, 1/4 deel), 2 delen, 1854, 1890-1892 (7e druk)

                      1848 1e editie onder redactie van Eene Vereeniging van Taalkundigen, uitgeverij Führi, Den Haag),

                      4e Afdeling (Nederduitsch-Fransch-Hoogduitsch-Engelsch) (€7,50)

* Calish Nieuw Volledig Engelsch-Nederlandsch en Nederlandsch-Engelsch Woordenboek, I.M. Calish & N.S. Calish, 2e druk 1890-2.

* Campagne's Schoolwoordenboek / A (New) Pocket Dictionary, 2e druk herzien door B. Wijnhof , 1877

                      (de 1e druk 1867 van Tieleman Pak is niet bewaard gebleven volgens de centrale catalogus van de K.B.,

                      de 3e en laatste druk met de naam Tieleman pak is van 1889

                      1904 (4e druk herzien en uitgebreid door R. van Duinen), 1908 (5e druk)

* Campagne's Engelsch Woordenboek, 1934 (13e druk EN-NE 2x)

* Hexham, Henry, A Copious Englisg [sic] and Netherduytch Dictionarie (EN), 2e editie, 1660 (€ 330,-)

                     Dictionarium, Ofte Woorden-Boeck, Begrijpende den Schat der Nederlandtsche Tale, met de Engelsche Uitlegginge, 1672/5 (3e)

* Holtrop, Johannes, Nieuw Nederduitsch en Engelsch Woorden-boek = A new Dutch and English Dictionary, 1789 & 1801 1e ed. (€116,-)

                    Holtrop, Engelsch en Nederduitsch Woordenboek, 2e ed., 1823 (EN), 1824 (NE)

* Hooiberg, Zak-woordenboek, Blussé en Van Braam, 1845 (NE)

* Jansonius, Groot Nederlands-Engels Woordenboek voor studie en practijk + Supplement (Ned-Eng), 3 delen, 1950 (ISBN: 90 6110 0291)

* Kramer's (New) Pocket Dictionary, 1876 (uitgegeven door G.B. van Goor, die ook A New Pocket Dictionary van Picard uitgaf!)

* Kramers' Engelsch Woordenboek, 1917 (8e druk, NE/EN, zowel losse delen als 1 band), 1921 (9e), 1928 (11e), 1933 (13e), 1938 (15e),1940 (16e),

                     1957 (25e, nieuwe spelling, met stofomslag, €2,-)

* Noothoven van Goor, D. Algemeen Woordenboek der Engelsche en Nederlandsche Taal, in twee deelen, 1876 (€ 4,-)

* Picard's Pocket Dictionary, Van Goor, 3e ed. 1862 door H. Picard, herzien door H.J. Vogin(€ 13,50) + Fondslijst van G.B. van Goor, voor 1865, 46pp.

                      5e editie 1877 herzien door F.N. (€ 16,75), 1881 (6e, herzien door J. Loogman Jz.);

                      de 2e en 3e druk waren herzien door Maatjes en Vogin;

                      Van Goor gaf in 1867 ook Kramer's (New) Pocket Dictionary uit (zie boven)

* Prick van Wely, Engelsch Woordenboek, Van Goor, 1923 (2 delen EN/NE + 1 deel NE, speciale omslag),

                     1929/30 (3e druk. EN/NE, € 3,-, speciale omslag, 1948 (5e druk, NE), 1955 (7e druk, EN), zie ook: Van Goor

* Prick van Wely, Groot Woordenboek der Engelsche Taal, 1937, Antwerpen, 1e, (1 deel NE-EN)

* Servaas de Bruin, Nieuwe Engelsch Woordenboek, 2e (N-E/E-N +1 los N-E, 1868/75), 3e (N-E/E-N; 1 los N-E, 1883), 4e (N-E/E-N, 1898)

Servaas de Bruin, Beknopte Woordenlijst

* Sewel, Nieuw Woordenboek der Nederduytsche en Engelsche Taal, 1708 (2e druk, EN), 1727 (3e druk, 1 bundel EN-NE: € 310,

                     2 aparte delen  € 248,-), 1798 (zie: Wilcocke)

* Swaen, Engelsch Woordenboek, 1933 (EN)

* Teding van Berkhout, Practical Dictionary, English-Dutch / Dutch-English, 1270 illustrations, 1896

* Van Goor, Prick van Wely, 1923 (EN/NE), 1929/30 (3e druk. EN/NE, speciale omslag, € 3,-), 1937 (5e druk, NE), 1955 (7e druk, EN)

* Van Rijn, Hollands-Engels / Engels-Hollands Woordenboek , Zuid Afrika

* Valette, T.G.G. Verzameling van Spreekwoorden, in vier talen, 1888 (€ 24,-)

*Wilcocke, Samuel Hull, Nieuw en Volkomen Woordenboek der Nederduitsche en Engelsche Taalen, 1798 (gebaseerd op Sewel) (€192,-)


commerce dictionaries / handelswoordenboeken

Bons & Kleinbentink, Engels Handelswoordenboek (EN), Uitgeverij Kluwer, Deventer, 1939 (1e editie)

Blom, W.E., Difiree's Practisch Viertalig Woordenboek voor Handel en Industrie, Stella editie, Amsterdam, 1929

             (vergelijk eerdere editie van Vennootschap Letteren en Kunst, 1910, 364 pagina's)

Engelhardt, J.F., Engelsche Handelscorrespondentie en Algemeene Handelskennis, Engelhardt, Van Embden & CO, A'dam, 1920 (5e druk)

                    uitgegeven sinds 1907

Kuiper, J.W., Beknopt Handelswoordenboek (woorden + uitdrukkingen Ned.-Duits-Eng.-Frans) Uitgeverij G.B. van Goor Zonen, Gouda, 1904 (1e ed.)

Michelsen, E.H., Merchant's Polyglot Manual (in nine languages), Longman, Gereen, Longman & Roberts, lodon, 1860 (1e editie)

Oosting, J., Handelswoordenboek in Vier Talen, Uitgeverij G.B. van Goor, Den Haag, 1890 (1e editie), 1919, 1929

Vogin, Henry F., Nederlandsch Engelsch handelswoordenboek, W.J. Thieme, Zutphen, 1901 (1e editie)

De Maar, Stalling et al., Zestalig Handelswoordenboek, J.B. Wolters, Groningen/Batavia, 1931(1e editie)


technical dictionaries / technische woordenboeken

Bezemer, T.J., Land-, Tuin- en Boschbouwkundig Woordenboek, Van Loghum Slaterus', Arnhem, 1934

Bouwensch, K.W., Viertalig Militair-technisch Woordenboek, Gebroeders Van Cleef, Den Haag, 1906

Graus, J.M.A., Viertalig Technisch Zakwoordenboek, deel 3, Engels-Nederlands, 1943 ( 1,-)
Jansonius, H., Technisch Engels Woordenboek, (Ned-Eng/Eng-Ned) Nederlandsche Uitgeversmaatschappij, Leiden, 1976 (ISBN: 90 6110 0291)

Keuken, G.J., Engels Woordenboek, Algemeen Agrarisch en Technisch, EN & EN, 1e druk, 1951 (€ 1,50)

Kramers Jzn, J., Technologische Woordentolk in Vier Talen, G.B. van Goor Zonen, Gouda, 1868

Oelschlagel, Vakwoordenboek van Edele Metalen, Edelsteenen, Juweelen, Zilverwerk en Horlogerie, Boek- en Kunstdrukkerij , Den Haag, 1939

Roskam, P., Luchtvaart Technisch Woordenboek, 1948

Schlomann, Alfred, Geïllustreerde Technische Woordenboeken, (deel 1: Machineonderdeelen en de Gebruikelijkste Gereedschappen)

                        Kluwer, Deventer, 1921

Slater, B.A. Woordenboek, Scheepvaart en Visscherij, (NE-EN), OCECO, 1946

Strabel, A., Vliegtuig, Automobile, Motorrijwiel Dictionaire (NE-EN), OCECO, 1945

Ten Bosch, A, Viertalig Technisch Woordenboek, AE.E Kluwer, Deventer, 1e deel E-N (1e druk, samengesteld door Redactie van het Vakblad),

                         Hollandsch-Fransch-Duitsch-Engelsch, 1911 (2e druk)

                         Engelsch-Nederlandsch, 1925 (2e druk)

                         Engels-Nederlands, 1950 (3e druk)

                         Nederlands-Engels-Frans-Duits, 1948 (4e druk)

Verkerk & Van der Well, Viertalig Elektrotechnisch-Werktuigkundig Woordenboek, Scheltema & Holkema, A'dam, 1898 (1e), 1908 (2e)

Well, G.J. van der, Viertalig Electrotechnisch-Werktuigkundig Woordenboek, Scheltema, 1908


English/Dutch language-learning textbooks

AVRO, Radio Cursus, Engelsch Gevorderden, 1932-1933

Breityenstein, P.H. Engels Vertaal en Idioomboek, W.J. Thieme, Zutphen, 1945, 2e druk (1e druk verschenen in 1942)

Commonwealth Office of Education, The, English for Newcomers to Australia, 1958 (5e druk)

Ellerbroek, Jongsma, Dieperink, Grammatica's voor Dagelijks Gebruik (Frans, Engels, Duits), Tjeenk Willink, Zwolle, 1959, 5e druk

Hakbyl, L., Handleiding tot het Lezen en Beoefenen der Engelsche Taal, 1836

Huynink, W. Eenvoudig Engelsch, deel II, J. Muusses, Purmerend, 1914 (4e druk)

Lagerwey, W., Speak Dutch, Calvin College, Grand Rapids, 1972

Maar, Dr. H.G. de, Engels voor de Nederlandse Strijdkrachten, 1948 (€ 3,50)

Neck, M.G. van, Nederlandsch-Engelsche Klank- en Zinverwante Woorden, E.J. Brill, Leiden, 1946 (6e druk, uitgegeven vanaf 1925)

Poutsma, H., Do You Speak English?, P. Noordhoff, Groningen,1930, 7e druk (eerdere drukken: 1893, 1898, 1902, 1910, 1916, 1921)

Stoett, F.A., Nederlandsche Spreekwoorden en Gezegden (Fransch, Duitsch en Engelsch), W.J. Thieme, Zutphen, 1918 (4e druk, vanaf 1902)


miniature dictionaries / miniatuurwoordenboeken:

Berrington's Taalgidsen, Scheltens & Giltay, Amsterdam, 6e druk

Brepols' Klein Engelsch Woordenboek, Nederlandsch-Engelsch Engelsch - Nederlandsch, 400 pp. (€ 2,50)

Collin's Gem Dictionary, 1959 (rev. ed.)

Helpt Uzelf op Reis, J.J. Schwenke, 1e 1896 (€20,-, Fransch, Duitsch en Engelsch), 2e, Servaes de Bruin (7e, 8e, 11e)

HEMA Dutch Dictionary, Engels Woordenboek (Prijs NLG 1,30 ("Dankzij de Bevrijding van Ons Land, Een ieder thans weer Hema klant!")

Hoeselaar, Paula, Klein Woordenboek NE-EN, Uitgeverij De Koepel, Nijmegen, 2e druk, 1945

Hugo's Dutch-English and English-Dutch Dictionary, 1e (EN-NE), Hugo's Language Institute, London, 1957 (latere editie in 1969) 2x

Langenscheidt's Lilliput Woordenboek, NE, 1956, (€ 1,-)

Quanjers Engelsch Woordenboek, 1e editie (...), met sticker van Hiddema Kantoorboekhandel, Heerestraat 45, Groningen (€ 1,-)

Quanjer, Viertalig Woordenboek, Kramers, 1946

Schidlof's Zakwoordenboekje Engelsch, 3e, 8e (Meulenhoff, A'dam, sinds 1921)

Meulenhoff's Zakwoordenboekje, Engels-Nederlands Nederlands-Engels, 11e druk (spelling 1955) 3x

Routledge's Illustrated Webster, 1856 (shilling dictionary)

Van Goor, Klein Engels Woordenboek, 1941 (2e), 1946 (5e), 1947 (6e), 1949 (9e), 1954 (13), 17e, 1966 (18e druk), 1972 (21e druk)
            verschenen vanaf 1939, met 428 pagina's

Van Goor, Miniatuur Engelsch, 2e druk (€ 2,50), 4e druk (ca. 1930, met Fr/Du, € 3,50), 7e druk, 8e druk, verschenen vanaf 1908.

Van Goor's Compleet Klein Woordenboek, 1940, 2e druk (3 in 1) (volgens Lexicographia van Claes & Bakema verscheen 1e druk in 1941)

Van Goor, What Is it in English?, Cita van Santen, 2e druk

Verheul, J., Handy Dictionary of the Dutch and English Languages, David McKay Company, Philadelphia, 1943

Webster Vest Pocket Dictionary (miniature)


geschiedenis meer-/tweetalige woordenboeken voor (o.a.) Engels en Nederlands: uitgevers en publicaties

Ambrosius Calepinus /

Ambrogio Calipino /

F. Ambrosii Calepini Bergomensis

(1453 - 1510), link

1502: de eerste editie van het onder de titel Dictionarium Latinum beroemd geworden woordenboek verscheen oorsproneklijk onder de titel "Cornucopiae".

Latere edities werden met andere talen uitgebreid.

De woorden uit de verschillende talen werden in alfabetische volgorde opgenomen met de Latijnse verklaring erachter.

Tussen 1542 en 1592 verschenen maar liefst 18 edities bij de boekuitgever/verkoper Aldi in Venetië.

De in 1582 in Venetië uitgegeven editie bevatte 7 talen ("Septem linguarem").

Een editie van 1568, Dictionarium Hexaglottum, uitgegeven door Henric Petrina, te Bazel, bevatte 6 talen (Latijn, Grieks, Italiaans, Frans, Duits en Spaans).

Een in 1570 in Lyon uitgegeven editie bevatte 7 talen: (Latin, Hebrew, Greek, French, Italian, Spanish and German).

Een in 1574 in Bazel door Sebastianum Henricpetri uitgegeven editie met 7 talen bevatte ook het (Vlaams-)Nederlands, ofwel "Belgica" (Latijn, Grieks, Italiaans, Frans, Spaans, Duits, en Nederlands)

Een editie van 1584 (gepubliceerd te Bazel) bevatte 8 talen: Latinis, Hebraica, Graeca, Gallica, Italica, Germanica, Belgica [= Vlaams/Nederlands], Hispanica

Een editie van 1588 (gepubliceerd te Parijs) bevatte ook 8 talen: Latinis, Hebraica, Graeca, Gallica, Italica, Germanica , Hispanica, Anglica

De editie van 1590 bevatte 11 talen, waaronder Belgica (= Vlaams, Nederlands), evenals het Hebreeuws, Pools, Hongaars, en Engels

Een in 1594 uitgegeven editie bevatte 10 talen, zonder het Nederlands.

Een in 1605 in Bazel uitgegeven editie bevatte eveneens 11 talen: Latijn, Grieks, Hebreeuws, Italiaans, Frans, Spaans, Duits, Nederlands, Pools, Hongaars, Engels

Een in 1654 te Leiden uigegeven editie bevatte 9 talen: Latijn, Grieks, Hebreeuws, Frans, Italiaaans, Duits, Spaans, Engels, Nederlands (met voorwoord van L. Barleus, professor Grieks aldaar) was bewerkt door Cornelius Schrevelius.

Nieuwe edities verschenen tot eind 18e eeuw. In totaal verschenen er 211 edities (gecatalogiseerd door de Franse bibliograaf Albert Labarre).

De 1e editie met Engelse woorden verscheen in 1585, de laatste in 1681 (volgens Alston)

"Calepinus" werd synoniem voor "woordenboek" /  "lexicon"

Noel de Berlaimont

(ook wel "Barlement", "Barlamont", etc. gespeld)

1530 -ca. 1700 Vocabular(e) (de aanvankelijke titel)

Het meertalige woordenboek verscheen later onder bijvoorbeeld een titel als:
- Dictionarium Quatuor Linguarum, Colloques ou Dialogues

- Ghemeyne spraken oft tsamencoutinghen

- Der New Barlamont (Duitse uitgave)

- Colloquia, et Dictionariolum Octo Linguarum

"[T]he astonishingly successful polyglot that circulated throughout Europe for one and three-quarter centuries after its first appearance at Antwerp in 1530."

(Osselton's The Dumb Linguist). Er zijn meer dan 100 edities verschenen in allerlei talencombinaties.

De eerste editie verscheen te Antwerpen, met de talen Vlaams (Nederlands) en Frans.

In de eerste ruim 20 edities was nog geen Engels opgenomen

De eerste editie waarin ook Engels was opgenomen verscheen in 1576 te Antwerpen. Ook in de daariopp volgende Antwerpse edities, van 1579, 1583, 1583 en 1586 was het Engels opgenomen. Daarna verschenen er weer Antwerpse edities zonder het Engels. Alleen in de latere Antwerpse edities van 1616, 1630 en 1662 was het Engels weer opgenomen.

(De in 1616 te Antwerpen uitgegeven editie van de Colloquia er dictionariolum septem linguarum is in 1926 opnieuw uitgegeven door R. Verdeyen.)

Er verscheen één Londense editie, in 1637.

Het eerste deel bestaat uit 8 hoofdstukken, waarvan er 7 in de vorm van gesprekssituaties vooral bedoeld voor kooplieden op reis: (1) de maaltijd, (2)kopen en verkopen, (3) schuldeisen, (4) de weg vragen, (5) in de herberg, (6) uit bed opstaan (7) koopmanschap, (8) schrijven van brieven, missieven en obligaties.

Het tweede deel bestaat uit een woordenlijst in acht talen (Latijn, Frans, Nederduits, Hoogduits, Spaans, Italiaans, Engels, Portugees), alfabetisch gerangschikt op basis van het Nederduits (Vlaams): "veel enckele woorden die men daghelicx behoeft te spreken, gheset na den A. B. C. et cetera."

John Minsheu (1560-1627)


The Guide into the Tongues. With the Agreement and Consent one with Another. ....

1617 1st edition:

eleven languages: 1) English, 2) British or Welsh, 3) Low Dutch (Belgian), 4) High Dutch (German), 5) French, 6) Italia, 7) Spanish, 8) Portuguees, 9) Latin, 10) Greek, 11) Hebrwe

1627, 2nd edition

with 9 languages (without the Portuguees and Welsh)

His work is the first that was preceded by a written prospectus, and published after subscription (by i.a. John Donne)

Henry Hexham

(a.k.a. Hendrick Hexham,

legerofficier, vertaler)

1647-1648: Het Groot Woorden-Boeck: Gestelt in het Nederduytsch ende Engelsch (A Copious English and Netherduytch Dictionarie)

Voor het Engels-Nederlandse deel gebruikte Hexham de ingangen van een bestaand Engels-Latijns woordenboek, en voor het Nederlands-Engelse deel baseerde hij zich op een Nederlands-Frans woordenboek.

Het Engels-Nederlandse deel is in 1647 te Rotterdam uitgegeven, en bevat een opdracht  "To his honored, worthy, and much respected Frend, Sir Bartholomew van Wouw, Knight, Councellour at Law"

Deze editie telt 549 pagina's, waarvan A1-A4 t/m Z1-Z4 + Aa1-Aa4 t/m Gg3 + verso gewijdt zijn aan de algemene alfabetische Engels-Nederlandse woordenlijst (486 pagina's).

De pagina's Gg4 t/m Hh4 + 4 extra dubbele pagina's betreffen 32 pagina's thematisch gerangschikte Eng.-Ned. woordenlijsten betreft (- allerley vogelen - namen van valcken en valckerie - tamme beesten, arbeydtsaam vee ende wilde dieren - termes and words of art of hunting - coleuren - fishes - kruyden - getallen - hulpwoorden van order (rangtelwoorden) - stones and precious stones - names of trees - weights).

De laatste 31 pagina's bevatten "een engelsche Grammatica, Om perfect de Engelsche Tale te leeren"(vanaf Ii1 t/m Mm3)

De "Voor-reden aen den goedt-willigen leser"is in het Nederlands geschreven t.b.v. lezers die de Engelse taal willen leren.

Hij verantwoordt de publicatie door te stellen dat "there was never to this day any English and Netherduytch Dictionarie extant".

T.t.v. de 80-jarige oorlog was Hexham ook actief als schrijver en vertaler van bijv. van een handleiding voor zowel Engelse als Nederlandse soldaten die vochten aan de zijde van de protestantse Prins van Oranje (in het Engels verschenen in 1637, en als Nederlandse vertaling in 1642):

"Drilling the Dutch army on the battle field, Principii; ofte de eerste gronden vande oorloghs-konste. Ghelijckse in dese vereenichde Nederlanden ghepractiseert wort, onder het gouvernement van den Prince van Orangien. Aengaende de exercitie van wapenen voor de compagnien soo te voet als te paerde, voorghestelt door figuren, woorden van commando, ende andere aenwijsinghen, ten dienste van alle jonghe soldaten ende liefhebbers der militaire scientie. Beschreven eerst in het Engelsch, ende nu in het Nederduytsch overgeset."

Zijn kennismaking met de Nederlandse taal had hij als soldaat opgedaan, en hij noemt in de Voor-reden van zijn woordenboek zijn eerdere publicaties over het krijgswezen, de 3 delen van "Art Militarie"en de "nurcerie of Souldierie".

1658-1660: idem, zonder noemenswaaridge veranderingen

                      Deel I is het Eng-Ned deel uitgegeven in 1558

                      Deel II (Ned-Eng) werd in 1660 uitgegeven

1672-1675-1678: herzien:

Deel I (Eng-Ned.) werd in 1672 uitgegeven, met een heruitgave in 1678. Het bevatte ongeveeer 2000 extra woorden. De volledige titel luidde:

Dictionarium, Ofte Woorden-Boeck, Begrijpende den Schat der Nederlandtsche Tale,met de Engelsche Uitlegginge, Verrijcky met een korte ende bondige Nederduytsche Grammatica: T'samen gestelt door Hendrick Hexham. Ende nu van nieuws Oversien, ende met een groote menighte Woorden ende Spreucken Vermeerdert, door Daniel Manley, Tot Rotterdam, By Arnoud Leers, Boeck-verkooper by 't Oude hooft, 1672, Met Privilegie

Het Privilegie is afgedrukt op de pagina na de titelpagina en ondertekend namens Johan de Witt 1672 [sic: dit was het "rampjaar" waarin hij samen met zijn broer Cornelis, door een menigte werd gelyncht], ter ordonnatie van de Staten"door Herbert van Beaumont,

De volgende 2 pagina's bevatten een opdracht van de schrijver "Aen den Edelen, Hoogh-geleerden, ende Achtbaren Heere, de Heer Bartholomeus van Wouw, Rechts-geleerde, Ridder des Alder-Christelijcksten Koninghs van Vranckrijkck, onder de Ordre van S. Michiel".

Deel I telt 459 pagina's (A1-4 - Mmm2) voor de alfabetische lijst, 9 pagina's voor de thematische woordenlijst (Mmm2-Ooo2), en 30 pagina's (Ppp1- Sss3) voor de Engelse grammatica. In totaal telt Deel 1 dus 498 pagina's.

Deel II (Ned.-Eng.), getiteld het English and Netherdutch Dictionary ... werd in 1675 uitgegeven door de "Widdow of Arnoud Leers", met een kleiner aantal woorden. Het bevatte 6000 nieuwe woorden, maar er waren 10.000 lemma's geschrapt,  waaronder ongebruikel;ijke en verouderde woorden, maar ook sommige vervoegingen van werkwoorden die daarvóór soms als zelfstandig lemma opgenomen waren geweest, of dubbele woorden met een afwijkende spellingsvariatie (zie Osselton, pp. 54-55).

Deel II begint met een titelpagina en een voorwoord van de uitgever, Arnoud Leers, waarin hij vooral ingaat op de heersende spellingsstrijd m.b.t de Nederlandse taal. Hij bekritiseert de striktheid waarmee sommige tijdgenoten nieuwe spellingsregels willen invoeren (hij noemt het "deze niewigheden", en "malligheden"): "omtrent de Woorden en Woorden-boecken valt in onse dagen een wonderlijcke strijdt, soo over de spellinge als over onduytse woorden by sommige gebruyckt".

Zijn standpunt luidt: "dat men de Talen suyver bewaart is pryselyck, maer oock moet men hier niet te neus-wys zijn. (...) Dit moest ick, bescheydene Leser tot u spreecken (...) om dat Woorden-boecken (gebruyckt wordende in Oversettinge) niet alleen behoorden gestelt te zijn na dese of gene Autheur, die sich in dese niewigheydt bepaeldt. Gy hebt hier een Woorden-Boeck dat goedt Duyts spreeckt, en soodanigh, waer door gy best en duydelijckst sult gedient zijn.". .

Dit deel telt 616 pagina's (A1-4 - Hhhh4) voor de alfabetische lijst, 19 pagina's voor de "Appendix van woorden, die haar oorspronck hebben van de latijnsche en Fransche Talen, dewelcke in het Neder-duytsch veel gebruyckt worden" (Iiii1-4 - Lllll2 recto), en 45 pagina's (Llll2 verso - Qqqq4) voor de Nederlandse grammatica. In totaal telt dit deel 680 pagina's.

Weduwe van Steven Swart,

bij de Beurs,


1691, 1708)

Evert Visscher, boekverkoper,

Dirk van Hasseltsteeg,



Jacob ter Beek,


(1734, 1749, 1754)

K. de Veer,

Amsterdam (1766)

C. Dilly en T. Boosey

London, 1798

(volgens Osselton:

Vernor & Hood, London, 1798)

J. van Gulik, Amsterdam


Willem Sewel




1691: Nieuw Woordenboek der Nederduytsche en Engelsche Taal (A new Dictionary English and Dutch), 1e druk.

Standaardwerk in de 18e eeuw. Met meer gevarieerde en preciezere definities dan in het woordenboek van Hexham. Sewel maakte overigens geen gebruik van Hexhams woordenboek, maar baseerde zich op respectievelijk een bestaand Engels-Latijns en een Nederlands-Frans woordenboek. Daarnaast kon Sewel ook putten uit zijn eigen ervaring (verblijf in Engeland en werk als vertaler, o.a over de Quakers en het werk van Thomas Browne).

Sewel geeft soms fantasierijke etymologieën (bijv. bij het woord 'harlot'), en vaak uitvoerige omschrijvingen van idiomatische (specifiek Engelse) termen op het gebied van o.a. politiek (bijv. 'tory'), rechtspraak ('appenage', 'felony', 'mittimus'), religie (bijv. 'the court of Arches'), en techniek ('log-line').

"Even today the Sewel dictionaries may still retain their value as a record of seventeenth and eighteenth-century idiom". (N.E. Osselton)

1708: Groot Woordenboek der Engelsche en Nederduytsche Taalen (A Large Dictionary English and Dutch), 2e druk : met een zeer groot aantal woorden vermeerderd, zoals "veele namen van kruyden uit het Kruydboek van Dodonaeus", "benaamingen van Oostindische stoffen en lijnwaaten", ëen goed getal van Koopmans en Schippers spreekwijzen", "etlijke verouderde woorden die men somtijds in oude Schriften nog ontmoet".

Door ziekte heeft Sewel het tweede deel van het woordenboek enigszins moten afraffelen: "Want zodra mijne krachten het eniger maate toelieten, heb ik, uyt aanmerkinge van de brósheyd des menschelijke leevens, en de schielijke wisselvalligheyd van wereldsche zaaken, dit werk met alles spoed voortgezet, om er af te komen (...)."

Sewel legt in de Voorreede ook uit waarom hij zich beperkt heeft tot het Nederduytsch van Holland, en vergelijkt het met het "beste Hoogduytsch" van Saxen ("en inzonderheyd binnen de wallen der stad stad Leypsig"), het "zuyverste Italiaansch" van Florence, het "beste Fransch" van "Parijs, en Blois, en daaromheen", en het "netste Engelsch" in Londen "en daar omtrent".

1727: 3e druk ( "met meer dan 3000 woorden vermeerdert").

Opgedragen "aan den heere Joachim van Gent, voornaam koopman te Amsterdam" en ondertekend door U Ed. Zeer Verplichte en dienstwillige Dienaar en Neef, Evert Visscher".

De uitgever, Evert Visscher, legt het belang van dit woordenboek uit:

Het Engels is de taal "van een Volk met welke wij meest te handelen hebben, en dat nevens ons voornaamste werk maakt van den koophandel. Deze zijn buyten twijfel de Engelschen, door hunne gelegenheit onze Nabuuren, door hunne geneigtheit onze Vrienden, en door hunnen Godsdienst onze Broeders. Wij drijven met hen een voordeligen Handel, en een vaste band der waare onderlinge belangen knoopt ons met hen te zaamen. Het is derhalve zeer noodzakelijjk, dat de Engelsche Taal gekend wordt van alle rechtschape kooplieden en andere, welke zich in hunne redenen en schriften gaarne bedienen van bloemtjes op dien grond gewassen."

"Woord-boeken (...) zijn stomme Taalkundigen die, naar de betekenis van eenig woord in een andere Taale gevraagd zijnde, terstond duidelijk en klaar antwoorden."

Aan het eind is een lijst met namen van mannen en vrouwen opgenomen (pp. 552-553), en "to fill up an empty page or two, the following, thô not properly belonging to this Dictionary, yet being a piece of Philology, hath been added" (pp. 554-556).

1734: herdruk

1749: 4e druk,

1754: herdruk ( Amsterdam, Jacob ter Beek, 548 + 527 pagina's)

1766: 5e druk, Volkomen Woordenboek der Nederduitsche en Engelsche Taalen

(A Complete Dictionary English and Dutch), herzien door Egbert Buys, die het woordenboek de vorm gaf zoals we dat tegenwoordig kennen ("some kind of universal crib in which every user is sure to find the very phrase he wants", volgens Osselton).

1798: 6e druk, Nieuw en Volkomen Woordenboek ...., ( A New and Compleat Dictionary ...), herzien door Samuel Hull Wilcocke, een verkorte uitgave (octavo-formaat), deel 1: xvi + 302 pagina's, deel 2: xvi + 327 pagina's

kleine letter, 3 kolommen, groot octavo formaat (21,5 x 14 cm),

woordbetekenis zonder voorbeeldzinnen, waardoor alles in 1 band.

Volledige titelpagina: Nieuwe en Volkomen Woordenboek der Nederduitsche en Engelsche Taalen; benevens Een Waereld-en-Geschiedkundige Lyst van Eigene Naamen. In Twee Deelen;I. Engelsch en Nederduitsch, II Nederduitsch en Engelsch. Gevolgd na het Woordenboek van Willem Sewel, bevattende niet alleen alle de Woorden van hetzelve, Maar ook talryke en aanmerkelyke Vermeerderingen uit de beste Woordenboeken en Schryvers in beide Taalen, byeengebragt; aantoonende in het byzonder, de onvolmaakte voorleedene tyden, en de deelwoorden van alle de werkwoorden, zo wel in 't Engelsch als in 't Nederduitsch; met de geslachten van de Nderduitsche Zelfstandige Naamwoorden, beneverns hunne Zinverminderende uitgangen; en in het Tweede Deel Mede Behelzende Alle de onduitsche Woorden die Thans door het algemeen gebruik in de Nederduitsche Taal als ingelyfd, en die voorheen nimmer in de woordenboeken, als gedeelte van dezelve, ingebragt, zyn. Door Samuel Hull Wilcocke, te Londen: by C. Dilly, in the Poultry; and T. Boosey, Old Broad Street, 1798.

Tweede titelpagina in het Engels:New and Complete Dictionary of the English and Dutch Languages; etc.

In het Voorwoord (+ Preface in deel 2) wordt gerefereerd aan de verbroken banden tussen Engeland en Nederland a.g.v. de Napoleontische bezetting, de hoop dat het weer zal verbeteren ("betere tyden, en gelukkigere omstandigheden kunnen egter nog weder opbloeyen").
De behoefte aan een nieuw woordenboek wordt als volgt toegelicht:
"Het Woordenboek van de Engelsche en Nederduitsche taalen, van Willem Sewel, waarop dit gegrond is, is hier, en in Holland, thans byna ten eenemaal onverkrygbaar. De uitgaaf van hetzelve in twee deelen quarto, Amsterdam 1766, is de laatste die gedaan is, en geene nieuwe, die eenige aanmerking verdiening verdienen, zyn immer in het licht gekoomen. Een groot gedeelte der bewoonderen van beide landen hebben, ingevolge van dien, de noodzaaklykheid, of, van een herhaalde uitgaaf van Sewel, of, van een geheel nieuw werk in deszelfs plaats, ondervonden (...). Wy hoopen, dat de reizigers, de zee-en-kooplieden, en voornaamentlyk de Colonie-bewoonders, vinden zullen, dat het gebrek, het welk zy, in deezen, lang geleeden hebben, thans verholpen is. (...) [D]e uitbreiding van de Engelsche taal, in Asien, Afrika, en Amerika [maakt] het verkrygen derzelve noodzaaklyk, voor ydereen, die de Europische volkplantingen en bezittingen in die gewesten, bewoond, bezoekt, of met diezelve briefwisseling houd. Byzonderlyk word dit vereischt, voor de Hollandsche Colonisten, wier verbintenissen, thans voor het grootste gedeelte, in Engeland zamenloopen, en dewyl hier door, ook voor onze zee-en-kooplieden, een nieuw veld geopend word, om hunne onvermoeide onderneemingszugt te beproeven, is het hen dus niet minder noodig, de spraak van hunne nieuwe correspondenten te verstaan. (...)

De schryver, van zyn kant, heeft geen moeite gespaard, om, niet alleen, dit woordenboek met een aanzienlyk getal van woorden die in dat van Sewel niet ingelyfd waaren, te verryken, en verscheidene vermeende verbeteringen in te voeren, maar, aan den anderen kant, heeft hy ook getragt, dien overvloed van onnoodige spreekwyzen en uitleggingen, te vermyden, die het werk zyns voorgangers zo wydloopig en kostbaar maakten. (...)

Een zeer aanzienlyk getal andere woorden [is] ingevoegd, dewelke voornaamentlyk getrokken zyn; voor 't Engelsch uit, de laatste uitgaven van de beroemde woordenboeken van Johnson en Sheridan, het algemeen woordenboek van Barclay, en het zeer nuttig en veel vervattend zakwoordenboekje van Entick; en voor het Nederduitsch, uit, de agtste druk of de van 1773, van het Hollandsche en Fransch woordenboek van P. Maris, dat van de Nederduitsche en Latynsche taalen van Joh. de Wilde, en Lodewyk Meyers Woordenschat van Verouderde en Kunstwoorden, tiende druk, 1745. (...)

[grammatikale toelichting pp. viii - xv]

De onzekerheid van de spelling in de Nederduitsche taal, en de willekeurige, en zeer van elkanderen verschillende manieren, die hunne schryvers, ten aanzien van deezen, gevolgd hebben, maakt derzelve, voor den zamensteller van een woordenboek, zeer bezwaarlyk." (p. v, vi, viii, xv)

Blussé en Van Braam,


(De gefuseerde uitgeverij Blussé en Van Braam dateert vanaf de dood van Pieter van Braam in 1817; vóórdien werden de woordenboeken uitgegeven door uitgeverij A. Blussé en Zoon, en W. Holtrop, te Dordrecht)

John (Johannes) Holtrop

(ca. 1710-1792)



1789: Nieuw Nederduitsch en Engelsch Woorden-boek (A New English and Dutch Dictionary), deel 1, Engels-Nederlands

1801: Nieuw Nederduitsch en Engelsch Woorden-boek = A new Dutch and English Dictionary, to which are added catalogues of the Christian names, both of men and women, and also of the chief countries, cities, nations, etc. of the world, deel 2, Nederlands-Engels, posthuum uitgegeven door zijn zoon Willem (William). Toen Johannes Holtrop stierf waren pas 8 pagina's gereed voor de pers.

Zo'n 4/5 van het aantal woorden in Deel 1 komt overeen met het woordenboek van Sewel (de 1766 editie), en van de nieuwe woorden lijkt 2/3 ontleend aan Dr Johnson, en de rest aan Bailey's Universal Etymological English Dictionary, 1721.

1823: Engelsch en Nederduitsch Woordenboek (English and Dutch Dictionary), 2e editie, herzien en uitgebreid door A. Stevenson. Uit de "Voorréde" (en de "Preface"):
"Op verzoek van de uitgévers, námen de Heer A. Stevenson, sédert verscheiden járen onderwijzer in de Engelsche taal te Dordrecht, en een Neêrduitsch Letterkundige, de herziening van het werk op zich. Terwijl de laatste bijzonderlijk zorgde voor de juistheid en zuiverheid van het Néderduitsch, trachtte de eerste vooral, om al dat géne, wat in de uitvoerige Woordenboeken van de drie voornáme taalgeleerden Johnson, Sheridan en Walker, als wézenlijk nuttig voorkomt, te vereenigen (..)"
In het voorwoord wordt verwezen naar het belangrijke werk van Dr. Johnson, en de latere "beroemde taalkundigen" Sheridan en Walker, voor de Engelse taal. Daarnaast vermeldt de Voorréde dat, "door de vereenigde arbeid van de geleerde en beroemde Heeren Siegenbeek en Weiland", de "Néderduitsche Taal (...) een hoogen trap van voortreffelijkheid en zuiverheid [heeft] bereikt, waar van zij van tevóren ver was verwijderd."
De spelling van hoogleraar Matthijs Siegenbeek dateert van 1804, in de revolutionaire periode van de Bataafse Republiek waarin veel standaardisaties plaatsvonden, en het is de eerste officiële spelling van Nederland. Predikant Petrus Wieland schreef een grammatica.

Johannes Holtrop schreef ook een Engelse grammatica. In 1780 verscheen de Uitvoerige Engelsche Spraak-Konst in 't Neder-Duitsch (= The English Grammar Enlarged; and Explained in Dutch.

Holtrop werk lag mede aan de basis van een meertalig woordenboek getiteld Nieuwen Dictionnaire en Vocabulaire of Woorden-Boek der Vlaemsche, Engelsche en Fransche Taelen, door W. Sewel, J. Holtrop en Th Berry, 3e editie verscheen in 1793.

Baldwin Janson

1794:The New Pocket Dictionary of the Dutch and English Languages,

           in two Parts, 1794, 1e editie, uitgegeven te Londen

           paginering: A1-A3 (12 pagina's) voor blanco pagina's titelpagina, opdracht 

           "To Her Royal highness the Duchess of York", en een Preface;

           B1-B3 t/m Y1-Y3 + Z1 recto, uitgezonderd de

           letters J, V, W dus 22 x 12 + 1 = 253 pagina's voor het Eng.- Ned. deel

           B1-B3 t/m X1-X3 (laatste 6 pp. leeg), uitgezonderd J, V, W =

           21 x 12 - 6 = 246 pagina's  voor het Ned.-Eng. deel

Het is een echte "pocket" en meet 14 x 14 x 4 cm ("By the smallness of its size, the following repository of words is becoming portable to learners, by which means they can have an easier recourse to it, so often as any thing occurs in conversation or reading, with which they are unacquainted")

In de Preface verwijst Baldwin Janson naar het gebrek en behoefte aan een bruikbaar tweetalig Ned. eng. woordenboek: A century has nearly elapsed since the last Editions of the Dutch and Englsih Dictionaries were published in this countre, by Sewel, Morris, &c. Those editions, besides their idioms, and spelling being now obsolete, are scarcely to be procured".

De latere edities van Sewel en de woordenboeken van Holtrop waren blijkbaar in Engeland niet uitgegeven en/of verkrijgbaar.

Janson benadrukt het belang van de Nederlandse taal voor Engelse lezers, vanwege de handel en politieke contacten met het Nederlanse taalgebied, met name ook in Oost- en West-Indië. Ook wijst hij op de begrijpelijkheid en verspreidheid van het Nederlandse taalgebied (not only in the United Provinces, Flanders, Brabant, and Germany, but even in the most Northern kingdoms of Europe"). Hij beroept zich daarbij op zijn persoonlijke waarneming en ervaring: "I have travelled through all these countries, by the bare assistance of the Dutch Idiom." Daarbij benadrukt hij het belang van het kunnen lezen van de belangwekkende Nederlandse literatuur ("The productions of Erasmus, Grotius, Krul, Cats, Vos, Westerbaan, Vanderburg, Huigens, Ansloo, Dewitte, &c. &c. besides the matchless poems of that wonderful genius, Vondel"), en het gemak waarmee de Nederlandse taal voor een Engelsman onder de knie te krijgen is ("Their langauge is so easily acquired by the English, that two or three lessons are sufficient for reading it properly, and a few weeks to understnad and speak it.") Hij beroept zich daarbij op zijn ervaring als onderwijzer van het Nederlands in Engeland ("I appeal to the testimony of those several respectable pupils, whom, in the course of twelve years residence in England, I have had the honour to instruct."). Daarbij maakt de autuer meteen reclame voor de grammatica die er van zijn hand is verschenen: "The Work I now submit to the public, is the result of long experience; and, I hope, that my Dutch Grammar, which I published twenty years ago in Holland, and which has passed through several editions, will make some apology for the undertaking of this Dictionary'. Daarnaast voelt hij zich bemoedigd bij het publiceren van "his Englsish and Dutch Exercise-book, which will speedily go to press".

Bij het schrijven van het woordenboek heeft hij gebruik gemaakt van de orthografie van Halma's woordenboek uit 1791: "I dare assert that it contains as many useful words as Halma's Folio Dictionary, only the useless sentences and obsolete words are entirely omitted in mine".

1795: A New Pocket-Dictionary of the English and Dutch Languages, 1e druk

           (Uitgeverij Bartholomew Vlam & D.J. Changouin, Amsterdam,

           310 + 263 pagina's)

1808: idem / Nieuw Zak-Woordenboek der Nederduitsche en Engelsche Talen,

           herzien en uitgebreid door Roelofe van der Pijl, 579 pp.

           uitgeverij A Blussé en Zoon

1819   A New Dictionary of the Dutch and English Languages,

          herzien en uitgebreid door Roelofe van der Pijl (270 + 331 pagina's)

          handgeschreven oorspronkelijke verkoopprijs: fl 3,15

1831: idem, "3e editie", herzien en uitgebreid door Roelofe van der Pijl,

          (282 + 341 pagina's)

Timen Hooiberg





1843 A Complete Pocket Dictionary of the English and Dutch Languages,

deel 1: English - Dutch

1845 Volledig Zak-Woordenboek Engelsch Nederduitsch (Nederduitsch-Engelsch), deel 2. Klein-formaat woordenboekje "bevattende de beteekenis, en voor het Engelsch ook de uitspraak, van een veel grooter aantal woorden dan in eenig diergelijk woordenboek gevonden wordt; bijeengebragt uit de nieuwste en volledigste woordenboeken in beide talen"

Wellicht als  reactie op Bomhoff-uitgave van W.J. Thieme.

J.F. Thieme,

Nijmegen ("Nimmegen")

D. Bomhoff, Hzn.

1822: A New Dictionary of the English and Dutch Language, 1e druk (684 + 1209 pagina's)

1829: 2e druk (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

1832: 2e druk
In het 'Voorberigt' schrijft Bomhoff dat hij de redactie van het woordenboek heeft

overgenomen van de "ontwerper" van het 1e deel: "een uitstekende taalgeleerde, aan wien ik, behalve mijne eerste kennis der Engelsche taal, veel te danken heb".

1851: op de titelpagina staat  "vierde uitgave", Nieuw Woordenboek der Nederduitsche en Engelsche Taal; waarbij gevoegd zijn: lijsten der meest gebruikelijke eigennamen en der onregelmatige en ongelijkvloeiende werkwoorden". Het 2de deel, Nederduitsch-Engels, werd in dit jaar uitgegeven, met 1256 pagina's



1835: Bij uitgeverij J.F. Thieme verscheen ook een door D. Bomhoff bewerkt Engels grammaticaboek, Nieuwe Engelsche Spraakkunst, door H.E. Lloyd.

1832, 2e edruk

1844: "derde naauwkeurig herziene druk", gebaseerd op 4e druk van H.E. Lloyd.

W.J. Thieme,


D. Bomhoff, Hz

1840, Complete English-Dutch and Dutch-English Pocket-Dictionary,

(Volledig Nederlandsch-Engelsch Engelsch-Nederlandsch Zak-Woordenboek)

delen 1 (Eng.-Ned.) en 2 (Ned-Eng), 1e druk:

Uit het voorwoord van W.J. Thieme: "Sedert eenige jaren is het aanleren der Engelsche taal zoo algemeen geworden, dat zij thans op de meeste scholen, waar men talen leert, onderwezen wordt, zelfs aan nog jeugdige kinderen. In de hulpmiddelen daartoe is ook tamelijk wel voorzien, indien men de woordenboeken uitzondert. De bestaande, hoe voortreffelijk anders ook, zijn voor schoolgebruik te uitgebreid, en voor velen te kostbaar." Thieme legt vervolgens het gebruik van verkortingen uit waardoor de omvang van het zakwoordenboek is beperkt. Hij geeft aan dat het woordenboek daardoor toch meer woorden bevat dan de concurrerende woordenboeken van Holtrop, en J.F. Thieme. Op pagina's 589-613 heeft het "tegenwoordige woordenboek" 2719 woorden met het voorzetsel Un-, tegenover 1625 woorden in Holtrop's woordenboek (in de editie van dat moment), en 2150 woorden in "J.F. Thieme's woordenboek".

1857: 2e druk (volgens Lexicographia van Claes & Bakema, zie ook collectie UB Groningen)

herzien en uitgebreid, met verwijzing in het Voorberigt naar de "nieuwe eigenaar van het kopie-regt"

Uit het Voorberigt van 27 maart 1857:
"Dewijl dit woordenboek inzonderheid bestemd is voor jeugdige personen van beiderlei sekse, zijn daaruit op aanzoek van eenige onderwijzeressen en onderwijzers, alle onkiesche woorden weggelaten die in den eersten druk werden aangetroffen (...).

Sedert eenige jaren ontvangen wij ook vele werken uit Amerika, in welke onderscheidene woorden voorkomen, die vooral in de Vereenigde Staten gebruikelijk zijn - ook zulke woorden en uitdrukkingen zijn opgenomen."

Servaas de Bruin

(voor eerdere edities, zie Uitgeverij

Noothoven van Goor / Uitgeverij Ykema)

1898: Nieuw Engelsch Woordenboek, ... druk

(988 + 608 pagina's)

Dr. A.E.H. Swaen

("hoogleeraar aan

de Gemeentelijke

Universiteit te


1933: Engelsch-Nederlandsch Woordenboek

Uit de "Voorrede": "Het ontstaan van dit boek is deels te vinden in (...) het voornemen van de Firma Thieme & Cie om het uitverkochte woordenboek van Servaas de Bruin door een ander, nieuwer te vervangen. Het werk van laattstgenoemden taalkenner was in menig opzicht voortreffelijk (...). Doch, hij moest werken met gebrekkig materiaal, b.v. Bailey, wat ook verklaart dat zijn dictionnaire zoovele verouderde woorden bevat en zooveele uitdrukkingen uit de tongvallen.Toen ik op het voorstel van bovengenoemde firma inging, kon ik niet denken (...) dat ik zoo weinig tijd zou kunnen geven aan mijn wopordenboek. Dat zij een verklaring van het feit dat de eerste letters misschien niet zo vol zijn als de latere, een toestand evenwel die het met zooveele woordenboeken gemeen heeft; ik noem slechts de Oxford dictionary, het Woordenboek der Nederlandsche Taal, Muret-Sanders."

K. Führi,

Den Haag,

overgenomen door:

A.W. Sijthoff

(1882, 3e editie)

Gebr. E& M Cohen,

Arnhem / Nijmegen

(vanaf 1890, 4e editie,

4 opgesplitste delen)

Eene Vereeniging

van Taalkundigen

1848: Nieuw Nederduitsch-Fransch-Hoogduitsch-Engelsch Woordenboek,

1e editie

N.S. Calish

+ (later) I.M. Calish



1854: Nieuw Woordenboek der Nederduitsche, Fransche, Hoogduitsche en Engelsche talen , 2e uitgave, 2 delen
'Voorberigt': "Op het nadrukkelijk verlangen des uitgevers, heeft de ondergeteekende zijnen naam op den titel doen plaatsen, hoewel hij geene andere taak dan die van herzien volbragt"

1890-1892: Nieuw Engelsch Woordenboek Nederlandsch-Engelsch - Engelsch-Nederlandsch,

1893 (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

------: 7e editie, I.M. Calish en N.S. Calish

Uitgeverij Joh. Noman en Zoon


H. Picard

1843: A New Pocket Dictionary of the English and Dutch Languages /

           Nieuw zakwoordenboek der Nederduitsche en Engelsche Talen,

          naar de beste woordenboeken bewerkt

          Dit woordenboek lijkt schatplichtig te zijn aan het werk van D. Bomhoff.

1857: 2e editie (bewerkt door A.B. Maatjes)

1862: 3e editie (bewerkt door H.J. Vogin), E-N, N-E

          (+ Fondslijst van G.B. van Goor, voor 1865, achterin 46pp)

G.B. van Goor,


Opgericht in 1839

Om commerciële redenen werden in de loop der tijd meerdere titels naast elkaar in de markt gezet

Kramers' woordenboeken zijn later overgegaan via Elsevier naar Het Spectrum (Prisma).

Inmiddels is het hardcover woordenboek ter ziele (Elsevier, 36e druk (1985).

In 2007 verscheen de 12e druk van de Prisma paperback uitgave van Kramers Engels woordenboek

1864:  overname door uitgeverij van Goor, waarbij de titel enigszins is aangepast:

New Pocket Dictionary of the English-Dutch and Dutch-English Languages

1871: 4e editie, bewerkt door F.N. (pseudoniem van I.R.F. Nievergeld)

            inhoudelijk identiek aan Jaeger/Kramers editie van 1876 (zie onder)

1877: 5e druk, bewerkt door F.N., dubbel aantal pagina's

1881: 6e editie (bewerkt door J. Loogman)

1890: 7e editie (bewerkt door J.H. van der Voort, 1250 pagina's)

herdrukken in 1896, 1901, 1907 (tot ca. 1920)

Jacob Kramers

(† 1869)

A. Jaeger is een

pseudoniem van

Jacob Kramers


1848: Kramers'  Woordentolk, 1e druk, een verkorte versie van de in 1847 verschenen Algemene Kunstwoordentolk

18.., etc.

1887 11e druk

1896 12e druk

1907 13e druk

1926 17e druk

1929 18e druk


1868 (?) Technologische Woordentolk in Vier Talen, nieuwe uitgave bewerkt door J. Kramers Jzn.

1859: New Pocket Dictionary of the English and Dutch and Dutch and English Languages, bewerking van Tauchnitz, door A. Jaeger (701 pagina's)

1871: 2e editie, A. Jaeger

1876: 3e editie, A. Jaeger

1887: 4e editie, A. Jaeger

18.. - etc.

1876: 1e druk Kramer's New Pocket Dictionary

           parallel aan Jaeger's 3e editie, met identiek voorwoord.

           Met de nieuwe spelling van De Vries & Te Winkel (ingevoerd in 1864).

           " In the first part after every word the declaration of the pronunciation

          likewise a vocabulary of proper names, geographical and historical

          (The Dutch according to the ortography established by the redactors of the

           Woordenboek der Nederlandsche Taal M.M. de Vries & Te Winkel.)"

1887: "5e druk; Kramer's Pocket Dictionary

           eigenlijk was dit de 2e druk, maar vanwege parallelle publicatie

           met "Jaegers" Pocket Dictionary, met identieke inhoud (!)

           werd ook de het uitgavenummer gelijkgetrokken.

Later liep de inhoud van de Jaeger- en Kramers-versies weer uiteen.

1906: 6e druk Kramer's Pocket Dictionary

1911: 7e druk, Kramers' Engelsch Woordenboek, redactie J.H. van der Voort

1917: 8e druk, Kramers' Nieuw Engelsch Woordenboek,
                          redactie F.P.H. Prick van Wely + Van der Voort
                          Uitbreiding van 552 naar 900 pagina's.

                          Origineel gebruik van speciale symbolen (vis, vogel, etc.).

                          Onder Prick van Wely werd Kramers'  Woordenboek

                          superieur aan Ten Bruggencate.

                          (A. Broers maakte het woordenboek van Wolters later weer

                          kwalitatief gelijkwaardig, vanaf 1927)

                          In het "Voorbericht" laat Prick van Wely aan de hand van een

                          het lemma 'kite' zien "hoeveel het herschapen boek thans

                          quantitatief - en o.i. ook qualitatief /- méér geeft dan zijn

                          duurdere en goedkopere concurrenten": hij noemt een voorbeeld

                          uit Campagne's 6e druk en Ten Bruggencate's 7e druk.

1921 :  9e druk: Kramers' Engelsch Woordenboek

1926: 10e druk, met Voorbericht van F. Prick van Wely:

                         "Toen de copij voor deze herziening van Kramers zoo goed als

                         gereed was voor de pers, werd mijn vader, bewerker der jongste

                         uitgaven, ernstig ziek en overleed daarop in Juni, zodat hij de

                         verdere bezorging voor den druk en de correctie niet op zich

                         nemen kon."

1928: 11e druk

1940: 16e druk


1985: 36e druk (1331 pagina's)


F.P.H. Prick van Wely

(† 1926)

1923: Kramers' Engelsch Handwoordenboek

           uitgebreider dan het schoolwoordenboek

meerdere edities (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)


F.P.H. Prick van Wely

(† 1926)

1923: Engelsch Woordenboek, 1e druk onder eigen naam Prick van Wely,

           bewerking van 8e druk van Kramers' Nieuw Engelsch Woordenboek,

           onder Van Goor's Handwoordenboeken

           mooie staalgrijze Amsterdams-School omslag, 2 delen, 882 pp

1928-1929: 2e druk

1930: 3e druk

De naam F.P.H. Prick van Wely wordt nog ca. 40 jaar op de titelpagina's vermeld; het voorwoord wordt daarbij door zijn zoon, F. Prick van Wely, geschreven

  Prick van Wely

1934 (?): Van Goor's Engels Zakwoordenboek, F. Prick van Wely (junior)

1939: 2e druk

Ook verschenen als Cassell's Compact English-Dutch, Dutch-English Dictionary (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

  Prick van Wely

1937, Groot Woordenboek der Engelsche Taal,

Belgische editie, uitgegeven in Antwerpen

(wellicht in reactie op het woordenboek van NV Brepols, uitgegeven te Turnhout in 1934, zie onder)


C.J. van Rijn

(middelbare-school leraar, vertaler, auteur van  Zuid-Afrikaanse schoolboeken),


1908: Hollands-Engels en Engels-Hollands Woordeboek voor Zuid-Afrika en Europa,

in de vereenvoudigde (Kollewijn) spelling, met de beste Kaapse woorden" (Dutch-English and Englsih-Dutch Dictionary), 716 pagina's.

Uit "Een Woord Vooraf":

"De nieuwe of Kollewijnspelling, door de ijverige bemoeiingen van Prof. Dr. Viljoen in Zuid-Afrika ingeleid, is tans hier voorgoed ingeburgerd. (...)

Als leidraad en bron Kramers gebruikt.

Voor de nieuwe spelling is de Nederlandse Woordelijst van Dr. Kollewijn, Dr. Buitenrust Hettema en Dr. Salverda de Grave streng gevolgd.

Van de Kaapse woorden zijn bijna uitsluitend die gebruikt, welke door blanken gebezigd worden" (zie ook Engelstalige Preface)

D. Noothoven van Goor,


(nazaat van G.B. Van Goor)

+ uitgeverij Joh. Ykema, Den Haag

Servaas de Bruin


1861: Nieuw Engelsch Woordenboek, 1e druk (832 + 424 pagina's)

1868-1875 : "veelgewijzigde en vermeerderde" 2e druk (972 + 626 pagina's),

        "achter ieder woord aanschouwelijk de uitspraak grootendeels Webster gevolgd"

1883 (of eerder): 3e druk, uitgeverij Joh. Ykema, Den Haag

1898: uitgeverij W.J. Thieme (988+608 pagina's)

In de "Voorrede" van de 2e druk haalt Servaas de Bruin zijn Voorrede uit de 1e druk aan:

"Ofschoon ik geenszins het voetspoor wil drukken van andere lexicografen, die in eene ellen-lange voorrede de voortreffelijkheid (!) van hun werk doen uitkomen, en daarbij niet nalaten op al het gebrekkige of onvolledige te wijzen, dat andere woordenboeken aankleeft, acht ik het toch niet ongepast eenige woorden hier neer te schrijven. (...) Ik kan (...) de verzekering geven , dat ik al de ondervinding van eene onafgebrokene vijftienjarige (thans 25 jarige) letterkundige loopbaan heb dienstbaar zoeken te maken aan de doelmatige inrichting van dit Woordenboek. (...) Datgene, waarop ik mij iets mag laten voorstaan, is: dat ik alle onzedelijke woorden of uitdrukkingen uit mijn "Nieuw Engelsch Woordenboek" heb geweerd, en dat ik mij er zorgvuldig op toegelegd heb geen enkele bladzij te ontsieren door uitdrukkingen, zooals ik die dikwijls elders heb aangetroffen, kennelijk erop gemunt om de volgelingen van deze of gene geloofsleer te kwetsen - zoodat niemand bij het naslaan van mijn 'Nieuw Engelsch Woordenboek' behoeft te vrezen, iets daarin te zullen aantreffen dat hem hatelijk of hinderlijk is.

Wat betreft de uitgebreide 2e druk: "Om de bruikbaarheid van dit Woordenboek zooveel in mij was te verhoogen, heb ik thans daarin opgenomen eene groote menigte woorden en uidrukkingen, die bij het lezen van oude Engelsche werken (Shakespeare, Milton, Dryden, enz.) menigmaal den lezer verlegen doen staan."

M. Keyzer &

M. Henriques Pimentel

1876: Algemeen Woordenboek der Engelsche en Nederlandsche Taal,

in twee deelen, ingerigt naar de behoeften van onzen tijd en bevattende eene groote menigte woorden over verschilende takken van kunst, wetenschap en nijverheid; volgens de beste bronnen bewerkt door eenige taalkundigen.

Op de half-titel-pagina staat "Algemeen Woordenboek der Engelsche en Nederduitsche Talen".

Deel 1, Eng-Ned. met 1044 pagina's; deel 2 Ned-Eng met 682 pp.

Uit het "Voorberigt":

"De bewerking van dit Woordenboek, aangevangen door de heer M. Keyzer en voortgezet door den heer M. Henriques Pimentel, en waarvan de correctie aan twee deskundigen werd toevertrouwd, heeft eenige jaren arbeids vereischt. (...)

In vele gevallen diende de 12e uitgave van het voortreffelijk Woordenboek [Frans-Engels] van A. {Alexander] Spiers tot leidraad, terwijl ook het beknopte "Nieuw Engelsch Woordenboek" van Servaas de Bruin ontegenzeggelijk met nut ter hand werd genomen. (...)

De barbarismen zijn met zorg vermeden; waar zij genoemd worden, staat de beteekenis in zuivere taal daarnevens.

De nieuwe woorden zijn voor een groot gedeelte overgenomen uit: Loudon's Encyclopaedia (...); Nicholson's Architectural and Engineering Dictionary; Luke Hebert's Engineer's and Mechanic's Encyclopaedia; M.C. Culloch's Dictionary of Commerce and Commercial Navigation; Ure's Dictionary of Arts, Manufactures and Mines; Brande's Dictionary of Science (...), etc. (...)

Voor zeetermen is het Eng. Ned. Technisch Marine-Woordenboek van Kapt. P. van Rees gevolgd.

Bij eenige der weinig voorkomende woorden zijn de namen der schrijvers vermeld, die zich daarvan bedienden, somtijds met aanwijzing van het werk, waarin die woorden gevonden worden. In dit opzigt gaf het Woordenboek van D. Bomhoff Hzn. meermalen eenige teregtwijzing.

De behandeling der woorden en uitdrukkingen van shakespeare heeft eene betrekkelijk groote ruimte ingenomen.

Voorts zijn de vele in de andere woordenboeken zoo schaars voorkomende idiotismen en eigenaardige uitdrukkingen in de zamenleving, met de meeste zorg aangeduid en omschreven."

H.C.A. Campagne,


(kleinzoon van J.F. Thieme)

Campagne woordenboeken werden na 1925 niet meer bewerkt en in 1e helft van jaren-30 werden de Campagne woordenboeken beëindigd;

begin 19e eeuw ging Campagne over naar Malmberg

De publicatie van de 2e druk van het Nieuw Volledig Woordenboek (...) van Calish (1890-1892) vermeldt H.C.A. Campagne & Zoon, Amsterdam (i.p.v. Tiel)

Tieleman Pak

1866: 1e druk Campagne's Schoolwoordenboek der Engelsche en Nederlandsche Talen

(A New Pocket-Dictionary of the English and Dutch Languages)

Kwalitatief beter dan Jaeger: duidelijkere notatie

Toch werd dit woordenboek geen succes a.g.v.  het door elkaar gebruiken van de Siegenbeek-spelling met de spelling-De Vries en Te Winkel (vanaf 1864).

Het eerste deel (Eng-Ned.) was nog volgens de oude spelling opgesteld omdat de nieuwe spelling van De Vries en Ten Winkel nog geen algemene bijval verworven had, terwijl het tweede deel van het woordenboek ter perse ging nadat het Nederlandsch Onderwijsgenootschap op de "Algemeene Vergadering te Zierikzee" zich voor een "spoedige invoering der verbeterde spelling op de scholen had uitgesproken.

1877: 2e druk, herzien door B. Wijnhoff

Voorbericht: "Bij den tweede druk is ook in het eerste gedeelte voor de Nederlandsche woorden de spelling gevolgd van De Vries en Te Winkel."

R. van Duinen

1889: 3e druk, herzien door R. van Duinen

1904: 4e druk: Campagne's Schoolwoordenboek der Engelsche en Nederlandsche Talen

           (volgens Lexicographia van Claes & Bakema ...), door R. van Duinen

1908: 5e druk (kosten: fl 1,50 a.g.v. prijs-/kwaliteitsoorlog met Van Goor ), door R. van Duinen

1914: Campagne's Woordenboek der Engelsche en Nederlandsche Talen

1924: Campagne's Engelsch Woordenboek

1926: idem (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

1930: idem (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

1934: 13e druk

I.M. Calish

N.S. Calish

1871-1875:Nieuw Volledig Engelsch-Nederlandsch en Nederlandsch-Engelsch Woordenboek (I.M. Calish)

1891-1892: 2e druk, "herzien door N.S. Calish": "GOEDKOOPE UITGAVE"

Zie de uitgeverijen van respectievelijk Führi, Sijthoff, en Gebr. Cohen voor eerdere werken van de familie Calish (hierboven).

J.B. Wolters,


opgericht in 1836

a/d Guldenstraat


fusie 1968:


2007 Wolters Kluwer

Noordhoff Uitgevers sinds 2008

sinds 1994 zijn de woordenboeken ondergebracht bij Van Dale Lexicografie in Utrecht (onderdeel van Kluwer).

Sinds 2000 verdween de naam Wolters-Kluwer,

en het hardcover Engels woordenboek is inmiddels helemaal verdwenen, na de 20e druk. (1994)

K. ten Bruggencate

1894/5: Engelsch Woordenboek, 1e druk,

             met zwart leren band met gouden opdruk + voorwoord van

             K. ten Bruggencate ("leraar gymnasium te Leeuwarden")

1898: 2e druk , idem

1900/1901: 3e druk, zwart-leren band, voorwoord K. ten Bruggencate

              ("oud-leraar middelbaar en gymnasiaal onderwijs"), laatste druk met

             zwart-leren band

1907: 4e druk, L. van der Wal

            4e t/m 6e druk (Ned-Eng) en 4e t/m 7e druk (Eng-Ned):

            voorwoord van L. van der Wal ("directeur der H.B.S. te Steenwijk"), met

           veel verbeteringen op basis van Prick van Wely's Addenda en Corrigenda 

            (een kritische beschouwing van Ten Bruggencate's woordenboek, 1904)

            Van der Wal verzuimd dit in zin  voorwoord te verantwoorden,

           en een felle polimiek tussen hem en Prick van Wely is het gevolg.

1910: 5e druk, L. van der Wal

1913: 6e druk, L. van der Wal

1916(?): 7e druk, K. ten Bruggencate

1918: 8e druk, nieuw voorwoord K. ten Bruggencate: "Vele collega's hebben

            hunne aanteekeningen te mijner beschikking gesteld. Hunnen naam

            noem ik niet, omdat daarvan misbruik is gemaakt"

1920: 9e druk, met voorwoord van Ten Bruggencate (70) + commentaar op

             aanstaande nieuwe spelling + aankondiging van A. Broers

1927:  10e druk, eerste voorwoord A. Broers ("leraar H.B.S. te Den Haag"),

            nieuwe omslag, meer dan 1000 pp. per deel.

1929/30: 11e druk

1933: 12e druk

Lexicographia van Claes & Bakema vermeldt verder de volgende edities: 1939 (Schut & Zandvoort), 1948, 1956, 1962, 1968, 1974, 1981, 1990   

1994: 20e druk


1e t/m 9e druk (t/m 1920): handzaam formaat (ca. 650 - 750 pp.)

1e en 2e druk met zwart leren band met gouden opdruk + voorwoord van K. ten Bruggencate ("leraar gymnasium te Leeuwarden")

3e druk, zwart-leren band, voorwoord K. ten Bruggencate ("oud-leraar middelbaar en gymnasiaal onderwijs")

4e druk uit 1907 is laatste druk met zwart-leren band (?)

4e t/m 6e druk (Ned-Eng) en 4e t/m 7e druk (Eng-Ned): voorwoord van L. van der Wal ("directeur der H.B.S. te Steenwijk")

8e druk (1918): nieuw voorwoord K. ten Bruggecate

9e druk (1920): met voorwoord van Ten Bruggencate (70) + commentaar op aanstaande nieuwe spelling + aankondiging van A. Broers

10e druk (1927) eerste voorwoord A. Broers ("leraar H.B.S. te Den Haag"), nieuwe omslag, meer dan 1000 pp. per deel.

11e druk (1929/1930), voorwoord A. Broers, met verwijzing naar "wijlen den Heer Ten Bruggencate"

12e druk ook A. Broers (12e druk E-N invoering internationaal fonetisch schrift)

A. Broers & J. Smit


1933: Engels Schoolwoordenboek , 1e druk

1940: 2e druk (volgens Lexicographia van Claes & Bakema)

1952: 3e druk, 'beknopt handwoordenboek voor volwassenen",

                         bewerkt door R. Born: "Ik heb wederom gebruik kunnen maken

                         van de nieuwe druk van Ten Bruggencate's Engels Woordenboek

N.V. Brepols,

Turnhout, België

J. Cauberghe

("oud-leraar aan het Michielscollege te Brasschaat")

1934: Engelsch Woordenboek (in Lexicographia van Claes & Bakema

           eerste Belgische uitgave van tweetalig Eng-Ned en Ned-Eng woordenboek

           Voorbericht: "Tot op heden verscheen nooit een Engelsch woordenboek in ons land,

           waarom wij gemeend hebben in deze dringende behoefte te moeten voorzien."

           (Lexicographia van Claes & Bakema vermeldt alleen de edities van 1948 en 1949)





1949: Brepols' Engels Schoolwoordenboek

1941: Brepols' Engelsch Zakwoordenboek



1945: Brepols' Klein Engelsch Woordenboek

Uitgeverij Aug. Bosaerts,


F. de Rache &

J. Venneman

("leraars aan de Middelbare Handelsschool te Antwerpen")

1945: Bossaerts' Engelsch Woordenboek, (1e deel, Ned-Eng)

1946: (2e deel, Eng-Ned)


Amsterdam /

N.V. Aldus

Uitgeverij en boekhandel,


Jhr. B.L. Teding van Berkhout

(ex-docent aan de Koninklijke Militaire Academie en het Haags Gemeentelijk Gymnasium)

1896: Practical Dictionary, English-Dutch / Dutch-English, 1 deel EN-NE
           (1080 pagina's, 1270 illustrations)

Nederlandsche Uitgeversmaatschappij,


H. Jansonius

1950: Groot Nederlands-Engels Woordenboek voor studie en practijk, (Ned-Eng),

          2 delen, 912 + 1837 pagina's

1959: Supplement, 428 woorden

1972-3: 2e druk


general Dutch dictionaries / algemene Nederlandse woordenboeken

Handboek Nederlands, Koenen & Smits, 2004 (ISBN: 90 6131 956 0)

Van Dale, woordenboeken, 3-delig, N-N, 1999 (ISBN 90.6648.421)

Vlaams-Nederlands Woordenboek, Het Spectrum, 2004 (ISBN: 90 712 0662 9)


general British dictionaries / algemene Brits-Engelse woordenboeken

Collins English Dictionary (EE), 1980 (ISBN 0 00 433078 1)

Collins English Dictionary and Thesaurus, 1999 (ISBN  0 00 470269 7)

Illustrated Reverse Dictionary, Reader's Digest, 1997 (ISBN:  0 89577 951 X)

Intertaal,Thematische Woordenschat Engels, 2000 (ISBN 90 70885 62 X)

Intertaal,Thematische Woordenschat, (ISBN 90 5451 4221)

New Oxford Illustrated Dictionary, 1981 (ISBN 0 19 861 139 0)

Oxford Advanced Learner's Dictionary (EE + CD ROM), 1975, 2000 (6th), 2005 (7th)

Oxford CoBuild English Dictionary, 1999 (ISBN 0 00 375029 9)

Oxford Illustrated Dictionary, EE, 1980

Oxford Learner's Wordfinder, 1997 (ISBN 0 19 431308 5)

Oxford Photo Dictionary, 1999 (ISBN:  0 19 431360 3)

Penguin English Dictionary, 2003/2004 (2e druk, ISBN: 0 141 01679 5)

Prisma Lexicon van de Engelse Taal, 2001 (ISBN 90 274 7240 8)

Shorter Oxford English Dictionary, 2 delen, 5e ed., 2002 (ISBN: 0 19 860575 7)

Today's Words, Intertaal, 1999 (ISBN 90 5451 0765)

Van Dale Beeldwoordenboek, NE, 2004 (ISBN: 90 6648 975 8)

Van Dale, woordenboeken, NE-EN, 4e ed., 2008 (9 789066 481626)


economy & finance / economie, financiën, marketing, facilitair, verzekeringen

A&C Black, Dictionary of Banking & Finance, 2005 (3e ed. ISBN: ...)    <<<

A&C Black, Dictionary of Business, 2006 (4e ed. ISBN:...)

Accountancy, Vakwoordenboek, Prisma/Spectrum BV, 1995 (ISBN 90 274 2933 2)

Bank- en Verzekeringslexicon, Van den End, 1996 (ISBN 90 73489 07 5)

Banklexicon, Kluwer, 1995 (ISBN  905516 042 3) <<<

Effectief Corresponderen in het Engels, Baxter's Business English, 2001 (ISBN 90 12 08990 5)

Elsevier's Banking Dictionary, 3rd rev. ed. (ISBN 0444880674), NLG 320,-

Elsevier's Dictionary of Financial terms, 2e ed. (ISBN 044489950), NLG 420,-

Elsevier's Fiscal and Customs Dictionary (ISBN  0444428917), NLG 551,-

Engels Idioom voor het EAO, 1996 (ISBN 90 24922860)

Engels Idioom voor het EAO, BKE, 1996 (ISBN 902492286 0)

English at Work, 2001 (ISBN 90 334 4610 3)

English on Business, 2000 (ISBN 0 905703 94 4)

Facilitaire Dienstverlening , N-E-D-F Vaktermenlijst, 1998 (ISBN 90 72047 41 9)

Financieel-Economisch Lexicon, 1997 (ISBN 90 802919 1 9)  <<<

Handbook of Commercial and Economic Terms, 2000 (ISBN  90 5451 3446)

Handbook of Commercial Correspondence, Oxford, 1992 (ISBN 0194572064)

Horeca & Toerisme, SVH Woordenboek, N-F-D-E, 1994 (ISBN 90 5211 181 2)  <<<

Internationaal Handelswoordenboek, N-F-E-D, Servotte, 1993 (ISBN 90 02 19165 0)

Intertaal, Thematische Woordenschat Engels voor Handel en Economie, 7e druk, 2004 (ISBN: 90 5451 1060) <<<

Kramer's  Business Woordenboek, EN-NE, 2000 (ISBN 90 6882 438 4)

Kramers Zakelijke Communicatie, 2001 (ISBN 90 274 7245 9)

Language Reference for Business English, 2000 (ISBN 0 13 093428 3)

Longman Business English Usage, 1999 (ISBN 0582 07153 4)

Marketing Standaardlexicon, 2000 (ISBN 90 14 06313 X)  <<<

Onroerend Goed Lexicon, v.d. End, 1999 (ISBN 90 73489 08 3)

Passkey, Huitenga et al., NE, 1998 (ISBN 90 425 05 044)

Penguin Dictionary of accounting, 2006 (2e druk, ISBN: 978 0 14 1025254)

Prisma Vakwoordenboek: Accountancy, 1995 (90 274 2933 2)

Terminologie Financieel Management, EN-NE, 2001 (ISBN 90 312 2029 9)  <<<

Viertalig Woordenboek van de Verzekeringspraktijk, Kluwer, 1994 (ISBN 90 267 2018 1)

Woordenboek Verzekeringsbedrijf, EN/NE, met diskette, 1997 (ISBN 9026725671)

Zakelijk Schrijven in het Engels, 1993 (ISBN 9001758622)


legal / juridisch

A&C Black, Dictionary of Law, 2007 (5e ed. ISBN: 978 0 7136 8318 9)  <<<

Black's Law Dictionary, EE, 1999 (ISBN 0 314 22864 0)

Burton's Legal Thesaurus, EE, 1980 (ISBN 0 07 137309)

Dictionary of Law, EE, 1998 (ISBN 0 273 63735 5)

Drietalig Juridisch Woordenboek, Industrieel Eigendomsrecht, 2001 (ISBN: 90 806978 2 6)

Dutch Legal Terminology in English, Foster, 1999, 2003 (2e druk, ISBN: 90 74372 24 4)

Elsevier's Legal Dictionary, Van Hoof et al., 2001 (ISBN 0 444 81785 9)

English Legal Terminology, Gubby, 2007 (2e druk, ISBN 978 90 5454 931 4)

James' Introduction to English Law, Shears & Stephenson, 13e ed., 1996 (ISBN 0 406 02445 6)

Juridisch Lexicon, NE/EN, Van den End, 2008 (4e druk, ISBN 9 789073 489141)

Juridische Afkortingen, 1998 (ISBN 90 5189 729 4)

Legal Language, U.S.-Dutch Legal Concepts on Business and Tax Law, Marjorie J. Sinke, 1990 (ISBN: 90 6544 450 5)

Nederlandse Rechtsbegrippen Vertaald, F-E-D, 1998 (ISBN 90 6704 104 1)

Practical Legal English, Gubby, 2006 (ISBN: 90 5454 646 8)

Praktisch Juridisch Engels, Rinkes, 1993 (ISBN: 90 6092 487 8)


agriculture & nature / landbouw, milieu, diergeneeskunde

A&C Black, Dictionary of Agriculture, 2006 (3e ed. ISBN: 978 0 7136 778 3)

Agrarische Taalkunde, Huitenga, 1997 (ISBN: 90 6110 147 6)

Black's Veterinary Dictionary, 19th ed, 1998 (ISBN 0 7136 4400 1)

CRC Dictionary of Agricultural Sciences, Lewis, 2002 (ISBN: 0 8493 2327 4)

Dictionary of Environmental Science and Engineering, EE, 1996 (ISBN hardcover 905 6990039, softcover 905699047)

Elsevier's Dictionary of Biometry, Rasch (ISBN 0444814957), NLG 415,-

Elsevier's Dictionary of Edible Mushrooms, Chandra (ISBN 0444883886), NLG 235,-

Elsevier's Dictionary of Horticultural Agriculture (ISBN 0444880623), NLG 463,-

Elsevier's Dictionary of Hydrology and Water Quality Management, Van der Tuin (ISBN 0444886729)< NLG 394,-

Elsevier's Dictionary of Pests and Diseases in Useful Plants, 1995 (IBN 0 444 88066 6)

Elsevier's Dictionary of Soil Mechanics and Geotechnical Engineering, Van der Tuin (ISBN 0444704809), NLG 435,-

Elsevier's Dictionary of the World's Game, Ferlin (ISBN 0444705058), NLG 365,-

Elsevier's Dictionary of Wild and Cultivated Plants, Clason (ISBN 0444429778), NLG 551,-

Elsevier's Dictionary of Wood (Vol. 3), Boerhave (ISBN 0444407138), NLG 302,-

Elsevier's Sugar Dictionary, Chaballe (ISBN 0444423761), NLG 320,-

Illustrated Guide to animal science Terminology, 2008  (ISBN: 1 4180 1151 7)

International Woordenboek voor Paardenliefhebbers, N-E-D, Baranowski, 1991 (ISBN: 90 252 6646 0)

Landbouwtermen, Huitenga, 1989 (ISBN  90 801732 1 5)

Milieukunde en Milieutechniek, NE/EN, 1998 (ISBN 90 5402 119 5)

Modern Livestock and Poultry Production, EE, Gillespie, 2002 (ISBN 0 7668 1607 9)

Multilingual Dictionary of Fish and Fish Products, Blackwell, 2000 (ISBN 0 85238 216 2)

Saunders Comprehensive Veterinary Dictionary, 2000 (IBN 0 7020 2034 6)

Veterinair Woordenboek, Kerkhof, EN/NE, 1998 (ISBN 90 6348 240 X)

Woordenboek voor Landbouw- en Milieuwetenschappen, NE/EN, Huitenga, 3 delen, 1994, 1995 (ISBN 90 6110 134 4 / ... 137 9 / ... 048 8)

Wörterbuch der Landwirtschaft (ISBN 0 8288 9444 2)


technology / technniek: bouw, metaal, gereedschap, electra, chemie, olie en gas

Backstage Handbook (Technical Information), 1994 (ISBN 0 911747 39 7)

Bouw, Prisma, 1995 (ISBN 90 274 4461 7)

Collins Complete DIY Manual, 2007 (ISBN: 978 0 00 725260 2)

Dictionary of Architecture and Construction, Harris, McGraw Hill, 2006 (ISBN: 0 07 1452370)

Dictionary of Mechanical Engineering, Nayler, 1996 (4e druk, ISBN: 07506 3009 4)

Elsevier's Dictionary of Physical Planning, Logie (ISBN 0444 7050 90), NLG 405,-

Elsevier's Dictionary of Architecture, Vandenberghe (ISBN  0444 4293 28), NLG 414,-

Elsevier's Wood Dictionary 3, 1981

Groot Polytechnisch Woordenboek, EN/NE, 1997 (ISBN  90 201 2986 4)

Illustrated Building Pocket Book, Roxanna McDonald, 2007 (2e druk, ISBN: 0 7506 8015 6)

Kluwer Bouwkunde (N-E-D, 1997 (ISBN 90 557 6087 0)

Kluwer Elektrotechniek/Elektronica, N-E-D, 1999 (ISBN 90 557 60 90 0)

Kluwer Informatietechnologie, N-E-D, 1998 (ISBN 90 557 6089 7)

Kluwer Ten Bosch' Viertalig Technisch Woordenboek, N-E-F-D, 1998 (ISBN 90 557 6122 2)

Kluwer's Werktuigbouwkunde, N-E-D, 1999 (ISBN 90 557 6154 0)

Oxford Dictionary of Weights, Measures and Units, 2003 (ISBN: 0 19 860522 6)

Penguin Dictionary of Building, 1995 (4e druk, ISBN: 978 014 051239 7)

Penguin New Dictionary of Civil Engineering, Blockley, 2005 (ISBN: 978 0 14 051526 8)

Vaktaalwoordenboek voor Schildersbranche en Verfindustrie, 1996 (ISBN 90 74252 47 8)


shipping / scheepvaart

Elsevier's Nautical Dictionary, Vandenberghe, 3e ed. (ISBN 0444 8960 4 X), NLG 473,-

Hollandia's Tien Talen Scheepswoordenboek, 2001, 2e druk

Illustrated Marine Encyclopaedia, E-F-N, Groenen, ...

Lexicon Scheepvaart en Transport, NE/EN, 2001 (ISBN 90 5577 054 X)

Nieuw Nautisch Technisch Woordenboek, Schoenmaker, 1980 (ISBN: 901 1 28550 6)

Scheeps-Regel-Installatietechniek, 1994 (ISBN 90 800761 1 2)

Scheepvaarttermen, J. Bes, 1949

Scheepskennis, Klaas van Dokkum, 2005 (2e druk, ISBN 90 806330 2 X)

Ship Knowledge, Klaas van Dokkum, 2005 (2e druk, ISBN90 806330 6 2)

Standard Marine Vocabulary (ISBN: 90 6110 150 6)


transport & travel

A&C Black, Dictionary of Leisure, Travel & Tourism , 2006 (53e ed. ISBN: 978 0 7136 8545 X)

Aviation Terminology, Definitions and Abbreviations, Rossing, SDU< 2005 (ISBN: 90 12 10694 X)

Autowoordenboek E-N, N-E, Wagenaar, Hummelinck, 5e druk, 2000

Dictionary of Automotive Engineering, Don Goodsell, Oxford: Butterworth-Heinemann Ltd, 1995: ISBN: 07506 27956 <<<

Illustrated Automotive Dictionary, Bentley Publishers, 2000 (ISBN: 97 8083 7601434)

Prisma Vakwoordenboek: Transport, 1996 (90 274 4462 5)


medicine / geneeskunde

A&C Black, Dictionary of Nursing, 2007 (2e ed. ISBN: 978 0 7136 8287 8)

Afkortingenboek Gezondheidszorg, 1995 (ISBN 90 313 1811 6)

Baillière's Nurses Medical Dictionary, 12th edition, 1950

Davies' Medical Terminology, A Guide to Current Usage, 1991 (5e druk, ISBN: 0 7506 0175 2)

Feneis' Geïllustreerd Anatomisch Zakwoordenboek, met intern. terminologie & Engels register, 2006 (4e druk, ISBN: 903 1348 139)

Health Care Terms, Slee, 2001 (4e druk, ISBN: 1 889458 02 3)

Huisarts - Geneeskundige Termen, NE/EN, 1996 (ISBN 90 313 2115 X)

Medisch Woordenboek, EN/NE, Mostert, 2002 (ISBN 90 313 27743)

Merck Manual, Engelse versie, 2003 (2e druk, ISBN: 0 911910 35 2)

Merck Manual, Nederlandse versie, 2005 (2e druk, ISBN: 90 313 4300 5)

Psychologisch Woordenboek, EN, L.E. Boer-Hoff, Van Loghum Slaterus, 1977 (ISBN: 90 6001 352 2)

Van Aambeeld tot Zwijgplicht, Woordenlijst Medisch Nederlands, NE/EN, 2000 (ISBN: 90 313 3287 9)

Verpleegkundig Woordenboek, EN/NE, Elsevier, 1998 (ISBN 90 352 1950 3)

Woordenboek Geneeskunde, EN/NE, Kerkhof, 2006 (4e druk, ISBN 90 352 2877 4)

Zakwoordenboek der Geneeskunde, NN, 2000 (ISBN 90 6228 322 5)


education / onderwijs

Dictionary of Educational Terms, Blake & Hanley, 1995 (ISBN 1 85 742 2538)

Nederlandse en Vlaamse Onderwijstermen, Broekhof, 1999 (ISBN 90 5563 048 9)

Nederlandse Hoger Onderwijs Termen, NUFFIC, 1994 (ISBN 90 5464 012 X)

Parents' A-Z of Education, Mason & Ramsay, 1992 (ISBN 0 550 18078 8)

Woordenboek Veranderingen Voortgezet Onderwijs, NN, 2000 (ISBN 90 6508 440 1)


food / voeding

A&C Black, Dictionary of Food Science and Nutrition, 2006 (ISBN: 978 0 7136 8545 X)

Culinair en Toeristisch Woordenboek, in 7 talen, Universum, D. de Bes

Culinair Handwoordenboek, W.H.N. van Eijkern, 1947 (€ 12,-)

Culinair Woordenboek, EN, Spreeuwenberg, 2004 (ISBN: 90 450 09498)

Dictionary of Food, Sinclair, 2005 (2e druk, ISBN: 0 7136 7500 4)

Elsevier's Dictionary of Brewing, 1983 (ISBN 0 444 42 131 9)

Food Shopper's Guide to Holland, 2007 (6e druk, ISBN: 90 5972 092 X)

Joy of Cooking, 2006 (ISBN: 0 7432 4626 8)

On Food & Cooking, McGee, 2004 (ISBN: 0 684 80001 2)

Oxford Companion to Food, Davidson, 2006 (2e druk, ISBN: 0 19 280681 5)

Prentice Hall Dictionary of Culinary Arts, 2006 (2e druk, ISBN: 0 13 1716 72 7)

SVH Vakwoordenboek, 1994 (2e druk, ISBN: 90 5211 181 2)


sport & leisure / sport & ontspanning, reizen & toerisme

A&C Black, Dictionary of Sport & Exercise Science, 2006 (5e ed. ISBN: 978 0 7136 7785 6)

Dictionary of Soccer Words and Phrases, Murray, 2002 (ISBN: 1 74064 0861)

Encyclopedia of British Sport, 2006 (ISBN 1 85109 334 6)
Encyclopedia of Football, ITV Sport, 2001 (ISBN 1 84222 334 8)

Football Internet Linked (ISBN 1 86007 244 5)

Sport's Style Guide & Reference Manual, Swan, Triumph Books, 1996 (ISBN: 1 57243 117 2)

Prisma Vakwoordenboek: Sport, 1994 (90 274 2970 7)

Prisma Vakwoordenboek: Toerisme & Recreatie, 1995 (90 274 45 42 7)


culture / cultuur: bibliotheek, drukpers, muziek

Elsevier's Dictionary of Library Science Information and Documentation, Clason, 1973 (ISBN  04444 14 754)

Elsevier's Dictionary of Printing, Wynekus, 2nd enlarged edition (ISBN 0444 4224 98), NLG 551,-

Music Translation Dictionary, Grigg, 1978 (ISBN 0 313 20559 0)

Vocabularium Museologium, Croiset, 2007 (3e druk, ISBN: 978 90 5997 051 9)


sundry / diversen

A&C Black, Dictionary of Military Terms, 2004 (3e ed. ISBN: 978 0 7136 87355)   <<<

A&C Black, Dictionary of Politics and Government, 2004 (3e ed. ISBN: 07475 7220 8)   <<<

Dictionary of Trade Name Origins, Adrian Room, 1982 (ISBN: 0 7100 0839 2)


slang, expressions, proverbs, collocations

BBI Dictionary of English Word Combinations, Rev. ed., 1997 (ISBN 90 272 2167 7, USA: 1 55619 521 4)

Brewer's Dictionary of Phrase & Fable, 1896 (reprint of 1894, first publ: 1870)

Brewer's Dictionary of Phrase & Fable, Adrian Room, 1999 (millenium edition, ISBN 0 304 35096 6)

Dictionary of English Colloquial Idioms, Wood & Hill, 1983 (ISBN: 0 333 25450 3)

Dictionary of Historical Slang, 1977 (ISBN 0 14 051 046 X)

How Not to Say What You Mean, A Dictionary of Euphemisms, Holder, 2007 (4e druk, ISBN: 978 0 19 920839 5)

Oxford Dictionary of Slang, 1999 (ISBN 0 19 280104 X)

Partridge Dictionary of Slang, 2 delen, Routledge, 2006 (ISBN: 0 415 21258 8)

Penguin Dictionary of Proverbs, 2000 (ISBN 0 140 51478 3)

Slanguage, A Dictionary of Irish Slang, Gill & Macmillan, 2003 (2e druk, ISBN: 0 7171 3474 1)

Steenkolen Engels, 2002 (ISBN 90 204 57497)

Total Dutch, 1999 (ISBN 90 254 98825)


general abbreviations / algemene afkortingen

Alphabet Soup, An A to Z of Abbrevations, Fergusson, 2004 (ISBN: 0 7475 7230 5)

Abbreviations Dictionary, 1995 (ISBN 0 8493 8944 5)

Collins Wordpower, Abbreviations, 2000 (ISBN 000 472389 9)



Dictionary of Synonyms and Antonyms, Manser, 2005 (ISBN: 1 85326 757 0)

Gage Canadian Thesaurus, 1998 (ISBN: 07715 1985 0)

Oxford Thesaurus of English, 2004 (2e druk, ISBN: 0 19 8608624)

Penguin Roget's College Thesaurus in Dictionary Form, 2001 (ISBN: 0 670 03016 3)


pronunciation / uitspraak

Everyman's English Pronouncing Dictionary, Daniel Jones, 1977 (14e druk, ISBN: 0 460 03029 9)

Oxford Dictionary of Pronunciation for Current English, Upton et al., 2001 (ISBN: 0 19 863156 1)

Pronunciation Dictionary of American English, Kenyon & Knott, Merriam Webster Inc., 1953 (ISBN: 0 87779 047 7)


style guides / stijlgidsen

Associated Press Stylebook, 2000 (ISBN 0 7382 0308 4)

Canadian Press Stylebook, 2002 (ISBN 0 920009 24 7)

Canadian Style, 1997 (ISBN 1 55002 276 8)

Caps and Spelling, Canadian Press, 2000 (ISBN 0 920009 22 0)

Communication by Letter, Schoevers, 1990 (ISBN 90 6546 1027

Editing Canadian English, 2000 (ISBN 1 55199 045 8)

Globe and Mail Stylebook, 1998 (ISBN 0 7710 3337 0)

Kramer’s Stijlgids, 2001 (ISBN 90 6882 497 X)

New York Times Manual of Style & Usage, 1999, (ISBN 0 8129 6388 1)

Oxford Dictionary for Writers and Editors, Ritter, 2000, (ISBN 019 866239 4)

Oxford Guide to Canadian English Usage, 1997 (ISBN 0 19 540841 1)

Oxford Guide to English, McArthur, 2002 (ISBN 019 866248 3)

Oxford Guide to Style, Ritter, 2002 (ISBN 0 19 869175 0)

Oxford Guide to Writing and Speaking, Seely, 2000 (ISBN 0 19 280109 0)

Prisma Brieven Schrijven, 2002 (ISBN 90 274 7675 6)