Veranderende eetgewoontes
(28 oktober 2003, © De Volkskrant)
Bloedworst heeft plaatsgemaakt voor taco’s en de meeste gezinnen halen wel eens een kant-en-klaar maaltijd in huis. Toch houdt 85 procent van de Nederlanders vast aan tradities als het om de warme maaltijd gaat: meestal wordt aan tafel gegeten en liefst tussen halfzes en halfzeven ’s avonds.
Onderzoeksbureau TNS NIPO analyseerde voor de derde keer in opdracht van Albert Heijn het eet- en kookgedrag in Nederland. Ondanks eerdere voorspellingen eten de meeste gezinnen nog steeds aan tafel. Al is het aantal kinderen dat met een bord op schoot naar de televisie staart, in zes jaar tijd verdubbeld naar vijftien procent.
Over de definitie van koken verschillen de meningen nogal, zo stelt het onderzoek. Ziet een jong, werkend stel het beleggen van diepvriespizza al als culinaire activiteit, een oudere haalt daar zijn neus voor op. Die laatste vindt het bereiden van het héle gerecht pas koken. Ook nuttigen de meeste eters een glaasje bij de maaltijd, terwijl 40 procent van de 55-plussers niets (dus ook geen water) drinkt tijdens het eten.
Bij 51 procent van de ondervraagden staan aardappelen op tafel, al verliezen deze steeds meer terrein aan pasta en rijst. Rabarber en vlaflip worden nog wel gegeten, maar van hete bliksem of bloedworst hebben de meeste ondervraagden nog nooit gehoord laat staan van oude gerechten als preskop of hangop. Ze raken in de vergetelheid, stelt het bureau.
Volgens kok en restauranthouder Joop Braakhekke gaat daarmee een stuk culinair erfgoed verloren. Wokken, dat het wint van braden, noemt hij prima, in elk geval beter dan opwarmen in de magnetron. Zolang er ook gewoon wordt gekookt. Europa kent ook een mooie keuken met een rijke traditie. Maar wie kan er tegenwoordig nog een mooi sausje maken? We eten nu vooral van die luchtige, snelle flut.
En ook het eten gaat snel, zo blijkt uit het onderzoek. In 22 minuten is de warme maaltijd naar binnen gewerkt. Dan hebben we elkaar weinig te vertellen, reageert Braakhekke. Vreselijk. Eten moet juist een rustpunt zijn, waarbij je naar elkaar informeert.
Dat een stukje Hollands folklore verloren gaat, zag Braakhekke al lang aankomen. Vroeger leerde je nog koken voor het hele gezin op de huishoudschool.
Toch ziet de kok een markt in verloren gewoonten en gebruiken. Dan moeten
wij maar weer traditionele gerechten op de kaart zetten. Daar hebben
gewone gezinnen geen tijd meer voor.
Changing eating habits
(October, 28, 2003, © De Volkskrant)
Blood sausage has been replaced by tacos, and most families take home an instant meal every now and then. Still, 85 per cent of the Dutch stick to traditions where hot meals are concerned: people typically eat their dinner at the dinner table, preferably between half past five and half past six in the evening.
For the third time, the research instituteTNS NIPO was commissioned by Albert Heijn to analyze eating- and cooking-behavior in the Netherlands. Despite earlier predictions, most families still eat at their dinner table. Nevertheless, the number of children staring at the television with a plate on their lap has doubled to fifteen per cent in six years’ time.
Opinions rather vary regarding the definition of cooking, according to the survey. Whereas young working couples actually regard filling a deep-freeze pizza as a culinary activity, older people think nothing of that. The latter only think of the preparation of complete meals as cooking. Most eaters have a drink during their meals, while 40 per cent of people over 55 drink nothing (so, no water either) during their meals.
Fifty-one per cent of those surveyed serve potatoes on their dinner table, though these increasingly lose ground to pasta and rice. People still eat rhubarb and vlaflip [a dessert made of custard, yogurt and a flavoring syrup), but hete bliksem [stewed apples with potatoes and meat served hot] and blood sausage do not ring a bell with most of the people surveyed not to mention old meals like preskop [a brawn dish] or hangop [a curds dish]. These are passing into oblivion, according to the agency.
According to the cook and restaurant owner Joop Braakhekke, a piece of culinary heritage is lost that way. Wok-cooking, which is more popular than roasting, is fine by him, better anyhow than heating up a meal in a microwave oven. That is, as long as people keep cooking regular meals as well. Europe has a fine kitchen with a rich tradition. But who still knows how to prepare a nice sauce? We now typically eat those light and fast junk meals.
And the survey shows that people eat fast as well. A hot meal is consumed within 22 minutes. This way, we have little to say to each other, reacts Braakhekke. Terrible. Eating should actually be a moment of pause, during which people can show an interest in each other.
The loss of a piece of Dutch folklore was something that Braakhekke had been anticipating for a long time. In the old days, people would learn how to cook for the whole family at the school for home economics.
Still, the cook can see a market for lost habits and customs. We will
just have to put traditional meals back on the menu then. The typical
family has no time for that any more.
