Liever loodgieter dan econoom in Canada
(27 april 2004, © de Volkskrant)
Emigratielanden zien liever vakmensen komen dan hoogopgeleiden. Wie hardop droomt van emigratie, doet er goed aan zich af te vragen wat hij het gastland eigenlijk te bieden heeft.
Volgens de officiële CBS-tellingen zoekt het gros van de emigranten hun geluk nog altijd dicht bij huis: België, Engeland, Duitsland en Frankrijk zijn de belangrijkste landen waar Nederlanders gaan wonen.
Zo niet op de emigratiebeurs die onlangs in Nieuwegein werd gehouden. Gepensioneerden lieten de folders voor appartementen aan de Côte d'Azur links liggen om zich te vergapen aan de artist impressions van 'Vernacular cottages' aan de Zuid-Afrikaanse Springerbaai. Genieten van een rustige oude dag en wie weet een 'bed & breakfast' beginnen. Maar denk niet dat je de eerste bent, zo waarschuwde een brochure van de Nderlandse kamer van Koophandel voor Zuid-Afrika.
Het aantal bed & breakfasts is met de komst van alle nieuwkomers in vier jaar tijd verdertigvoudigd, en bovendien is het niet zozeer fun als wel keihard werken om de tent draaiende te houden.
De jongere generaties verdrongen zich bij de in Canada, Nieuw-Zeeland en Australië gespecialiseerde emigratiebureaus. Mensen als Hilde en Mehrdad uit Lage Zwaluwe. Allebei begin dertig, hij econoom, zij opticiën, en samen op zoek naar een nieuw leven vol vrijheid, zon, ruimte en ongerepte natuur. Niet uit armoede, zolas de berooide boeren en - in een ver verleden - gestrande zeelui, criminelen en andere kansarmen die hen voorgingen, maar uit ambitie en een zucht naar avontuur.
Nederland is te vol, te geregeld en te gehaast geworden, zo klinkt het links en rechts. Mehrdad hoopt in Nieuw-Zeeland een eigen bedrijf te beginnen, maar dat blijkt nog niet zo eenvoudig.
"Slechts de helft van de gegadigden maakt na een kort vooronderzoek kans op een visum", weet Ralph Gerritsen van Migration Bureau, een commerciële emigratiebemiddelaar. Genoemde landen werken met een puntensysteeem, en die verdien je niet zomaar. Wat is iemands toegevoegde waarde voor de arbeidsmarkt? Het juiste beroep, opleiding, werkervaring en beheersing van de taal leveren punten op, terwijl een te hoge leeftijd - 'boven de 45 jaar zien ze je doorgaans liever gaan dan komen' - punten kost.
Ieder land legt volgens Gerritsen zo zijn eigen accenten. Australië let vooral op de huidige baan, terwijl Nieuw-Zeeland meer waarde ehcht aan opleiding. Maar liefst wel een praktische, want ook aan de andere kant van de wereld zitten ze niet om economen verlegen, bemerkte Mehrdad. Als het stel kans wil maken op een van de 45 duizend dit jaar door Nieuw-Zeeland te vergeven visums, kunnen ze het beter op Hildes opticiënpapieren gooien, want daar blijkt grote behoefte aan.
Praktische beroepen als die van Hilde blijken bij aspirant-emigranten vooral dun gezaaid. "Allemaal economen en juristen, maar daar hebben we er zelf al meer dan genoeg van", zegt Warren Green, die names de Canadese staat Alberta lassers en loodgieters naar zijn land probeert te lokken. "Wat moet ik ermee?"
Zijn collega van Nova Scotia vangt ook bot: "We zoeken jonge Nederlandse boeren omdat onze eigen boerenstand in hoog tempo vergrijst, maar ik heb vandaag nog geen boer gezien."
Emigratiebemiddelaars doen gouden zaken, juist omdat vraag en aanbod vaak ver uit elkaar liggen en de procedrures complex en tijdrovend zijn. Volgens Gerritsen ben je zo twee jaar verder voordat je je koffers kunt pakken. "Bij de Expession of interest, de initiële aanvraag, gaat het in driekwart van de gevallen al mis." Mensen vergeten een kruisje, of kennen zichzelf te veel, of juist te weinig punten toe en kunnen weer van voren af aan beginnen. Veel landen eisen bovendien dat je in het beoogde land op voorhand een werkgever of sponsor vindt die jou voordraagt. Ook hier kunnen emigratiebureaus dankzij hun lokale contacten helpen. Gerritsen: "Australië heeft bijvoorbeeld grote behoefte aan verpleegkundigen en leraren. Wij kennen genoeg lokale overheden, scholen of ziekenhuizen die iemand willen voordragen."
Ook willen de punteneisen nogal eens fluctureren en gelden er ook binnen een land lokale verschillen waar aspirant emigranten veelal geen weet hebben. "Australië heeft de puntennorm vorige week opgetrokken van 115 naar 120 punten", zegt Gerritsen, "maar tegelijkertijd hebben ze aangekondigd dat ze de lat lager zullen leggen voor degenen die naaar Tasmanië willen." Nieuw-Zeeland heeft de puntennorm eind vorig jaar juist verlaagd, zodat een aantal van Gerritsens klanten alsnog een aanvraag kon indienen.
Anders dan velen denken, betekent emigratie niet automatisch een definitieve breuk met de Nederlandse fiscus. Wie in Australië bijvoorbeeld een uitkering, pensioen of huur ontvangt, kan, als hij zijn zaakjes niet goed regelt, in beide landen worden aangeslagen. Overigens worden niet alle inkomsten belast; rente van op Nederlandse spaarrekeningen geparkeerd geld is na emigratie vaak vrij van Nederlandse belastingen. Zoek voor vertrek uit of Nederland een belastingverdrag heeft afgesloten, om dubbele heffingen te voorkomen.
Gerritsen schat de gemiddelde
kosten van een compleet emigratietraject - assessment, rapportage, contact
met lokale partners, advies bij het fsluiten van verzekering, het openen
van rekening, en nazorg - op een kleine tweeduizend euro. Niet goedkoop,
maar voor iets ingrijpends als een emigratie ga je nu eenmaal niet over
een nacht ijs, vindt hij.
Emigration from the Netherlands
(April 27, 2004, © de Volkskrant)
Emigration countries would rather welcome skilled people than higher educated people. Anybody dreaming in the open about emigration had better ask themselves what his contribution to the host country really is.
According to the official counts by the Central Statistics Bureau (CBS), the majority of emigrants are still pursuing their fortunes close to home: Belgium, England, Germany and France are the familiar countries where Dutch people are going to live.
Not so at the emigration fair recently held at Nieuwegein. Retired people skipped the brochures for apartments on the Côte d'Azur and, instead, focused their attention on artists' impressions of 'vernacular cottages' on the South African Springerbaai. The enjoyment of a peaceful old age and, who knows, starting a 'Bed & Breakfast'. But don't think you're the first, warns a brochure from the Netherlands Chamber of Commerce for South Africa.
Due to the arrival of all newcomers, the number of Bed & Breakfasts has multiplied by thirty in four years' time, and it is also hard work rather than a lot of fun to keep business going.
The younger generations thronged together at the emigration agencies specialized in Canada, New Zealand and Australia. People like Hilde and Mehrdad from Lage Zwaluwe. Both are in their early thirties: he an economist, she an optician, and together they are looking for a new life full of freedom, sun, space and a pristine natural environment. Not driven by poverty, as had been the case with the empoverished farmers and - in a distant past - marooned sailors, criminals and other disadvantaged people who had gone before them, but by ambition and a yearning for adventure.
Left and right you can hear that the Netherlands has become overpopulated, overregulated, and too much in a rush. Mehrdad hopes to start his own business in New Zealand, but that does not prove to be quite so easy.
"After a brief introductory test, only half of the candidates will be eligible for a visa", knows Ralph Gerritsen of Migration Bureau, a commercial emigration agency. The countries referred to use a points system, and you do not earn them just like that. What is a person's added value for the labour market? You score points for the right job, education, work experience, and a command of the language, while you lose points when you're too old - "if you're over 45, they'd rather see you go than come".
Every country will have its own priorities. Australia mainly focuses on your present job, whereas New Zealand attaches more importance to your training.That is, preferably a practical training, because as Mehrdad has found, they're not in need of economists on the other side of the world either. If the couple wants to have a chance of obtaining one of the 45 thousand visas to be issued by New Zealand this year, they had better place their odds on Hilde's qualifications as an optician, because these appear to be in great demand.
However, practical jobs such as Hilde's prove to be in short supply among the aspiring emigrants. "They're all economists and lawyers, but we've already got plenty of them as it is", says Warren Green, who represents the Canadian province of Alberta trying to win over welders and plumbers to come to his country. "What use are they to me?"
His colleague from Nova Scotia has not been successful either: "We're looking for young Dutch farmers because our own farming population is ageing rapidly, but I haven't seen a farmer yet today."
Emigration agents are doing excellent business, precisely because supply and demand are far apart and the procedures are complicated and time-consuming. According to Gerritsen, it may easily take two years before you'll be able to pack your suitcases. "As for the 'Expression of Interest', i.e. the initial application, things go wrong in three cases out of four." People may forget to check a box, or they award themselves too many, or indeed too few points, so they can start all over again. Many countries also have the prior requirement that you must find an employer or sponsor in your intended country who will nominate you. Here, too, emigration agencies may be able to help out thanks to their local contacts. Gerritsen: "In Australia, for example, there is a great demand for nurses and teachers. We know plenty of local authorities, schools or hospitals willing to nominate somebody."
In addition, the points requirements will vary quite frequently, and within a country there are local differences with which aspiring immigrants are often not familiar. "last week, Australia raised the points standard from 115 to 120 points, but at the same time they announced that they will lower the standard for those who do not plan to go to densely populated Sidney but rather to Tasmania, for example. "On the other hand, New Zealand has lowered the points standard at the end of last year, so that a number of Gerritsen's clients still have been able to submit an application.
Contrary to what people may think, emigration does not automatically mean a definite break with the Dutch Internal Revenue Service. For example, anybody in Australia receiving a benefit, pension or rent from the Netherlands may be taxed in both countries if they do not make the proper arrangements. However, not all income will be taxed; interest from money deposited on a Dutch saving-account will be exempted from Dutch taxes after emigration. Find out before you depart whether the Netherlands has entered into a tax treaty with your new home country in order to avoid double taxation.
Gerrtisen estimates the average costs of a complete emigration procedure - assessment, report, contact with local partners, advice on taking out insurance policies, opening a bank account, and after-service - at nearly two thousand euros. Not cheap, but, in his view, you don't take overnight decisions for something as dramatic as emigration.
