Joop Doderer (1921-2005): Swiebertje was een man van iedereen
(23 september 2005, © De Volkskrant)
Joop Doderer, gisteren op 84-jarige leeftijd overleden, was natuurlijk in de eerste plaats Swiebertje, en hij zal als de populaire landloper (‘Saartje, doe mij nog een koekjen’) uit de gelijknamige televisieserie, gebaseerd op de kinderboeken van John Uit den Bogaard, ook de geschiedenis ingaan.
‘Swiebertje was een man van iedereen’, luidde Doderers verklaring voor het succes van de serie, in 2002 officieel tot ‘het beste programma van de Nederlandse tv-geschiedenis' uitverkoren. Met kerst en Nieuwjaar werd hij nog altijd overladen met kaartjes.
Doderer, kind uit een remonstrants onderwijzersgezin dat opgroeide in Amsterdam, moest lang bij zijn ouders aandringen voordat hij tijdens zijn hbs-tijd toneellessen mocht gaan nemen. Hij werd in 1939 – 18 jaar oud, en ‘bij gebrek aan talent’ geweigerd aan de Amsterdamse Toneelschool – als volontair geëngageerd bij het Nederlandsch Toneel. Die positie stelt hem in staat de grote acteurs van die tijd, onder wie Cor van de Lugt Melsert, van nabij te observeren. Van de Lugt Melsert stuurde hem ook naar spraakles, om van zijn accent af te komen. Na de Tweede Wereldoorlog komt Doderer bij het cabaret terecht. Vanaf dat moment – eind jaren veertig – richt hij zich vooral op het lichte genre. Hij speelt in musicals, maakt zeven seizoenen deel uit van het gezelschap van Wim Sonneveld, duikt in films op (zoals in 1959 in Gerard Ruttens Het wonderlijke leven van Willem Parel), en hij is veel op de radio te horen, in De bonte dinsdagavondtrein, en het razend populaire radiofeuilleton Koek en ei.
[translation due shortly]
