Digitale transformatie universiteitsbibliotheken
(23 mei 2005, © De Volkskrant)
Al jarenlang voeren universiteiten strijd met uitgever Elsevier over de kosten en rechten van wetenschappelike artikelen en tijdschriften. Er ligt nu een nieuw contract, maar geschillen blijven.
De kogel is door de kerk. De Nederlandse universiteiten nemen afscheid van papier. De duizenden wetenschappelijke tijdschriften die nu nog door de postbode bij de bibliotheken worden afgeleverd, worden vervangen door een databank op internet. Een overeenkomst daartoe werd twee weken geleden door universiteiten en uitgeverijen als Elsevier in Nederland, Springer in Duitsland en Wiley in de VS getekend. Ruchtbaarheid werd er amper aan gegeven.
Die radiostilte is opmerkelijk, omdat er - voorlopig - een einde is gekomen aan een slepend debat tussen de academische wereld en de commerciële uitgevers. Vanzelfsprekend ging dat vooral over geld. Maar de onderliggende discussie gaat verder: wie heeft het auteursrecht over de artikelen die wetenschappers in de tijdscriften publiceren?
De principiële vraag hebben we niet beantwoord, erkent Nol Verhagen, hoofd van de Universiteitsbibliotheek in Amsterdam. Toch is hij redelijk tevreden met de uitkomst. De bibliotheken hebben de toegang tot de archieven van de grootste parij, Elsevier, 'voor eeuwig' afgekocht. Ze krijgen verder het recht om de HBO-scholen te laten 'meeliften' op hun licentie. In ruil daarvoor zien de universiteiten af van papieren abonnementen en gaan ze akkoord met een jaarlijkse prijsverhoging, die de twee partijen vertrouwelijk houden.
De wetenschappelijke tijdschriften
zijn nu via de webportaal ScienceDirect (www.sciencedirect.com)
bereikbaar.
Digital transformation of university libraries
(May 23, 2005, © De Volkskrant)
For years, universities have struggled with Elsevier's publishing company about the costs and rights of scientific articles and periodicals. There is a new contract now, but the differences remain.
The die has been cast. Dutch universities are saying farewell to paper. The thousands of scientific publications that are currently still being deliverd to the libraries by post will be replaced by a database of periodicals on the Internet. An agreement to that effect was signed two weeks ago by universities and publishers such as Elsevier in the Netherlands, Springer in Germany, and Wiley in the US. Hardly any publicity was given to it.
This radio silence is remarkable, seeing that - for the time being - a prolongued debate between the academic world and the commercial publishers has come to an end. Of course, this has been mainly about money. But the underlying discussion goes beyond that: to whom do the copyrights belong of the articles published by the scientists in those periodicals?
We have not yet answered this fundamental question, acknowledges Nol Verhagen, who is the Head of the Amsterdam University Library. Still, he is fairly satisfied about the outcome. The libraries have bought access to the archives of the principal party, Elsevier, 'for ever'. They also obtain the right to have College of Higher Education participate in their licence. In return, the universities have relinquished their paper subscriptions and have agreed to an annual price increase, which is kept confidential by the two parties.
The scientific periodicals are now accessible through the webportal of Science Direct (www.sciencedirect.com).
